علّامه شعرانى : لازم مذهب مادّى بيدادگرى و استبداد است و مراعات نكردن احترام افراد ، چنانكه به تجربه معلوم شده ، هرگاه دولت مادّى بر سر كارآمد ، استقلال فردى و احترام جان و مال و ناموس اشخاص از ميان رفت ، مانند دولت قرامطه و ملاحده و مزدكيان و بابكيان خرّميّه و غير ايشان . « 1 »
فَبُعْداً لِقَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ
. « 2 »
مؤلف : هلاك باد قومى را كه به خدا ايمان نيارند .
علّامه شعرانى : لازم دولت ملاحده عدمثبات و تزلزل است ؛ چون احترام نگذاشتن به ارادات و عقايد اشخاص و استبداد مطلق ، موجب تنفّر و عدم رضايت مردم است و عدم رضايت آنان ، موجب خشم الهى است و عذاب . « 3 »
ثُمَّ أَرْسَلْنا مُوسى وَ أَخاهُ هارُونَ بِآياتِنا وَ سُلْطانٍ مُبِينٍ
. « 4 »
مؤلف : [ معجزاتى براى حضرت موسى عليه السّلام از قبيل فروبردن ابزار جادوگرى و شكافتن دريا و . . . ذكر مىكند ] .
علّامه شعرانى : بايد دانست كه نسبت اين افعال به عصاى موسى عليه السّلام مجازى است ؛ چون فاعل اين امور خداوند تبارك و تعالى است و واسطهء فيض الهى نفس موسى و ملائكه مقرّبيناند كه واسطهء تدبيرند و عصا نه دريا شكافت نه آب در سنگ آفريد ، نظير آنكه گويند : زمين دهان باز كرد و شهرى را فرو برد . « 5 »
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 8 ، ص 139 .
( 2 ) . مؤمنون ( 23 ) آيهء 44 .
( 3 ) . روح الجنان ، ج 8 ، ص 140 .
( 4 ) . مؤمنون ( 23 ) آيهء 45 .
( 5 ) . منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 233 .