إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً
. « 1 »
مؤلف : من به شما همه ، رسول و پيغام گذارم از خدا .
علّامه شعرانى : در تفسير المنار فصلى مشبع در 63 صفحه آورده است و به مناسبت آنكه دين اسلام براى همهء مردم است و متابعت پيغمبر بر همه واجب . شرحى در مذمّت ترجمهء قرآن به فارسى و ترك قرآن عربى و حيلهء متجدّدين براى برانداختن احكام اسلام و عيوب تجدّد و معاشرت با نصارى و فساد متفرنجين « 2 » به اصطلاح خود او در جامعهء مسلمين ايراد كرده ، خواندن آن بر مردم زمان ما واجب است . « 3 »
وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ
. « 4 »
مؤلف : أي جماعت ، از قوم موسى جماعتى هستند كه به حقّ راه نمايند و به حقّ عدل و انصاف كنند . عبد اللّه عبّاس گفت و سدّى : ايشان گروهىاند وراى چين و از پس شهرهاى چين .
علّامه شعرانى : در تفسير المنار « 5 » گويد : نظير اين آيه در جاى ديگر هم آمده است كه جماعتى از اهل كتاب طالب حقّاند و به رسول صلّى اللّه عليه و آله ايمان آوردند و به بشارات تورات و عهد آن عمل كردند ، مانند :
آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ
« 6 » و مثل
وَ إِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ
« 7 » و حاجت نيست آن قوم را در وراى چين جستوجو كنيم ، و اين روايات ضعيف است . « 8 »
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 158 .
( 2 ) . متفرنجين : فرنگرفتهها و خودباختههاى تحتتأثير فرنگ .
( 3 ) . روح الجنان ، ج 5 ، ص 307 .
( 4 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 159 .
( 5 ) . المنار ، ج 7 ، ص 339 .
( 6 ) . بقره ( 2 ) آيهء 121 .
( 7 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 199 .
( 8 ) . روح الجنان ، ج 5 ، ص 308 .