وَ جَعَلْنا فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ
. « 1 »
مؤلف : و گردانيدنم يعنى خلق كرديم در زمين كوههاى بلند استوار را تا نجنباند زمين آدميان را .
علّامه شعرانى : اگر گويى : كوهها مانع جنبش زمين نيست ، بلكه زلزله در كوهستانها بيشتر است ، گوييم : اگر اين كوهها در اماكن زلزلهخيز نبود ، فساد بسيار مىكرد ؛ چون شكافتن و دريدن و ويران ساختن خاك از سنگهاى متراكم كوه آسانتر است . « 2 »
وَ الْجِبالَ أَوْتاداً
. « 3 »
مؤلف : در خبر است كه اوّل كه خداى تعالى زمين آفريد ، مىجنبيد ، همچنانكه كشتى بر سر آب . حقتعالى آن را موتّد كرد و دوخته كرد به كوهها چنانكه گفت :
علّامه شعرانى : و ما شرح اين معنى در جاى ديگر نوشتهايم كه مراد از زمين ، قطعات خشكى است كه ربع مسكون گويند و از ميان آب اقيانوسها و درياها برجسته و بيرون آمده و سبب استقرار آن سنگها و كوههاى سنگين است كه آن را با هستهء مركزى متّصل كرده است . « 4 »
وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً
. « 5 »
مؤلف : و ما آسمان را سقفى كرديم نگاه داشته .
علّامه شعرانى : جماعتى به طريق فقها به ظاهر و متبادر اللفظ تمسّك مىكنند و
سَقْفاً مَحْفُوظاً
را به معنى جسم مادّى جامد ، نظير سقف خانه مىشمارند . و صحيح
هامش
( 1 ) . انبياء ( 21 ) آيهء 31 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 65 .
( 3 ) . نبأ ( 78 ) آيهء 7 .
( 4 ) . روح الجنان ، ج 8 ، ص 17 .
( 5 ) . انبياء ( 21 ) آيهء 32 .