چون آنان تاريخ حقيقى ايران را مىدانستند و در كتب خود نوشته بودند و امروز هم مردم تاريخ هخامنشى و نام سلاطين آنان را از كتب نصارى و مبادى يونانى فراگرفته و آموختهاند و گرنه در زمان ساسانى ايرانيان غير تاريخ سلسلهء ساسانى كه معاصر بودند ، نمىدانستند و آن هم با غلوّ و مبالغه آميخته بود . « 1 »
مؤلف : پس از آن به چندسال بر طاعت و استقامت باستادند ، بار دگر با سر معصيت شدند . خداى تعالى پادشاهى را بر ايشان مسلّط كرد نام او انطناحورس ، به غزاى بنى اسرائيل آمد تا به بيت المقدس آمد و اهلش را به بردگى برد ، بيت المقدس را بسوخت و ايشان را گفت : اى بنى اسرائيل ! اگر با سر معصيت شويد ما با شما بر سر غارت و سبى شويم . بنى اسرائيل با سر معصيت شدند ، خداى تعالى پادشاهى را بر ايشان مسلّط كرد از روم نام او فاقس بن اسايوس بيامد و با ايشان كارزار كرد در برّ و بحر و بر ايشان غارت كرد .
علّامه شعرانى : كلمهء صحيح آن انطياخوس يا انطياكوس است و او يكى از كسانى است كه بيت المقدس را فتح كرد . چون اين شهر بارها مورد حمله واقع شد . امّا مقصود خداوند از اين دوبار يكى خرابى بخت نصر است و ديگرى تيطوس و سپاسيانوس ؛ چون در اين دوبار يهود پراكنده شدند و هيچ از معبد نماند و در جنگهاى ديگر مغلوب مىشدند نه مستأصل .
نام صحيح او فلاويوس و سپاسيانوس است كه شهر را محاصره كرد و در هنگام محاصره به امپراتورى روم برگزيده شد ، حصار شهر را به پسر خود تيطوس سپرد و خود به روم رفت ، تيطوس هم شهر را گشود و ويران كرد و معبد را فروريخت و يهوديان را متفرّق كرد ، چنانكه هنوز پراكندهاند . و معبد خراب بود تا به عهد عمر كه مسجد اقصى در جاى آن بنا كردند . و آنچه مؤلف در اين روايت آورده ، صحيحترين اقوال است ، اگرچه به تصرّف ناقلين تصحيف و تحريف چندى در آن واقع شده
هامش
( 1 ) . همان ، ص 191 .