پيغمبر پس از فتح مكّه دعوت خلق شد به دين حقّ و نامه نوشتن به ملوك و دعوت امم . و در آسمان پنجم هارون را ديد كه محبوب قوم بود و محترم و او را تعظيم كردند ، و حالت پنجم پيغمبر همچنين شد ميان عرب و غير آنان كه به دولت و عزّت رسيدند . و در آسمان ششم حضرت موسى را ديد و او با بيگانگان جنگ كرد و اهل توحيد را در منازل آنان مسكن داد . و ديدن ابراهيم در آسمان هفتم دليل حجّ است و در آخر امر آن حضرت به حجّة الوداع رفت با هفتاد هزار مرد . و اللّه العالم . « 1 »
مؤلف : . . . چنين مرا از حجاب به حجاب مىبردند تا هفتاد حجاب ببريدم سطبرى ، هرحجابى پانصدساله راه و از حجاب تا به حجاب پانصدساله راه .
علّامه شعرانى : شايد اين عدد كنايه از كثرت باشد ؛ زيرا كه در بعض روايات ديگر هفتاد هزار و بيشتر هم آمده است و خداوند - جلّ و علا - منزّه است از آنكه مانند ملوك بر تخت نشيند و پشت حجابها پنهان شود و حاجبان مردم را از ورود بىدستورى او منع كنند ، بلكه هو
أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ
« 2 » و هروقت هركس خواهد با خدا سخن كند ، مىتواند و اين حجابهاى غيرمتناهى اجسام ملكوتىاند مظاهر مراتب امكانى ميان هرممكن و واجب ، و ممكن هرچه در سير كمالى ترقّى كند به وجوب نخواهد رسيد ، گرچه نزديكتر شود و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله در مقام قرب به منزلتى رسيد كه هيچ فرشتهاى را نظير آن ممكن نشد و اين حجابها نه از آن جنس است كه تصوّر شود انسان به فرض قطع فضاى نامتناهى اين جهان و گذشتن از منظومههاى شموس و كهكشانها بدانها رسد و به چشم ظاهر بيند ، بلكه اجسامى است ملكوتى كه اشرف كائنات پس از احاطه بر عوالم ملكوت كه به مراتب از اين عالم بزرگتر است ، به ديدن و گذشتن از آن نائل آمد . و اللّه العالم . « 3 »
مؤلف : . . . به سدره فرود آمدم ، جبرئيل را مىديدم از پس پشت خود به دل ،
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 7 ، ص 176 .
( 2 ) . ق ( 50 ) آيهء 16 .
( 3 ) . روح الجنان ، ج 7 ، ص 179 .