جوابها همهء آيات را بايد حمل بر عذاب كرد نظير نماز آيات . « 1 »
لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ . . .
. « 2 »
مؤلف : هرآن كسى را كه مىپوشد يا آشكار مىكند قول و فعل خود را فرشتگانند كه درپى درآيند آنكس را در حفظ او و افعال و اقوال او . . . .
علّامه شعرانى : اين معنى بر حكماى الهى نيز روشن و با ادلّهء متقن ثابت است كه همهء موجودات عالم شهادت در تدبير مجرّدات غيبى است كه چون به اسباب مادّى مستعدّ گردند ، فيض از عالم غيب دررسد . ابر و باد و خورشيد و فلك همه مسخّر امر پروردگارند و معدّات نه فاعل حقيقى . « 3 »
[ و باز مؤلف اين آيه را نظير آيهء
ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ
« 4 »
مىداند ] .
علّامه شعرانى : در زبان مردم رقيب و عتيد دو ملك هستند ، امّا از آيهء كريمه و حديث مستفادّ نمىگردد ؛ چون رقيب نگهبان است و عتيد آماده . يعنى : سخنى نمىگويد ، مگر نگهبانى نزد او آماده است ، امّا نگهبان آماده شايد جنس باشد و بر دو تن و بيشتر صادق آيد چونان كه گويى : من زن و فرزند دارم ، و شايد فرزندان دو يا بيشتر باشد . « 5 »
وَ يُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ
. « 6 »
مؤلف : و تسبيح مىگويد رعد متلبّس به حمد خداى ؛ يعنى تسبيح را با تحميد
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 5 ، ص 93 .
( 2 ) . رعد ( 13 ) آيهء 12 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 5 ، ص 95 .
( 4 ) . ق ( 50 ) آيهء 18 .
( 5 ) . منهج الصادقين ، ج 5 ، ص 95 .
( 6 ) . رعد ( 13 ) آيهء 14 .