تا جملهء زمين از زير كعبه بيرون آوردند ، چنانكه جامهء نوشتهء تو را از زير تو بيرون آرند .
علّامه شعرانى : نوشته يعنى در هم پيچيده و درنورديده . و از اين آيه معلوم مىشود كه آب در آغاز بر خاك احاطهء كلّى داشت ، چنانكه هيچ از خاك پيدا نبود و اين ربع مسكون كه اكنون از آب بيرون است ، به تدريج بيرون آمد و به سبب سنگينى كوهها به اصل كره كه زير آب درياهاست متّصل و پيوسته است . و اگر اين ربع مسكون به قسمت مركزى پيوسته نبود ، هرقطعهء آن مانند جزيرهء متحرّكى روى آب اقيانوسها به هرجانب مىرفت . « 1 »
وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ
. « 2 »
مؤلف : از همهء ميوهها گردانيد در زمين - يعنى آفريد از جميع انواع ثمرات - دو صنف سفيد و سياه و خرد و بزرگ و ترش و شيرين و حارّ و بارد و برّى و بوستانى و زمستانى و تابستانى و امثال آن .
مرحوم شعرانى : ماوردى مىگويد : و در علوم امروز هم ثابت است كه گياهان نر و ماده دارند ولو به يك ساق و يك گل . علائم نر و مادهء موجودات و ثمرات به تلقيح حاصل آيد و اين هم از معجزات قرآن است . « 3 »
مؤلف : دو جفت يعنى دو صنف و دو نوع .
علّامه شعرانى : در علوم امروزى ثابت شده است كه در نباتات مطلقا جفت نر و ماده است . « 4 »
مؤلف : در اين آيت وجه استدلال بياموخت بر ملحدان و دهريّان و طبايعيان و هر
هامش
( 1 ) . روح الجنان ، ج 6 ، ص 458 .
( 2 ) . رعد ( 13 ) آيهء 3 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 5 ، ص 89 .
( 4 ) . روح الجنان ، ج 6 ، ص 459 .