رفيعه باشند از پيغمبران و امامان كه از سر دلال و وثاقت به تأييد و قدر خود اين توانند گفتن .
علّامه شعرانى : چنانكه خداوند دربارهء ارواح فرمود : دانش مردم در آن اندك است ، همچنين در عالم آخرت
وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا
« 1 » . مؤمنين در عالم آخرت و ارواح پس از مفارقت بدن آيا يكديگر را ملاقات مىكنند و مىشناسند و رابطهء ميان آنها و ارواح پليد هست و از حال يكديگر آگاه مىگردند ، به چه آلت و قوّه و سخن گفتنشان با يكديگر به زبان و مقاطع حروف است يا نوعى ديگر و تفاصيل بسيار كه هيچيك بر ما مكشوف نيست ، مگر آنكه خداوند در اين چند آيه فرمود اهل بهشت با اهل دوزخ به ندا سخن گويند و ميان آنها حجاب است ، يكديگر را نمىبينند و گروهى كه در اعرافند بر هردو دسته مشرفند ، هم دوزخيان را مىشناسند به سيما و هم بهشتيان را ، ناچار بايد افضل از همه باشند ، موافق روايات اهل بيت عليهم السّلام ؛ چون احاطهء علمى و ادراك آنان بيش از ديگران است كه ميانشان حجاب آمده .
و از اينجا توان دانست كه اطلاع اهل آخرت از حال يكديگر و ملاقاتشان بر حسب مدارج علم و فضل و شرف آنان است . بارى ، در اين خلاف است كه اهل اعراف افضل مردمند يا متوسّطان كه نه لايق بهشتند نه سزاوار دوزخ و اختيار مصنّف آنكه افضل مردمند . « 2 »
إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ
. « 3 »
مؤلف : خداى تعالى در اين آيه تذكير كرد خلق را بعضى نعمتهاى او بر ايشان و تنبيه كرد ايشان را بر آن گفت :
إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ
؛ خداى شما آن خداست كه بيافريد آسمانها و زمين را در شش روز .
هامش
( 1 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 85 .
( 2 ) . روح الجنان ، ج 5 ، ص 168 .
( 3 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 54 .