تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى) — صفحة 639

مساهمون:

ص٦٣٩
مراد به صاحب بيّنه رسول است صلّى اللّه عليه و آله و به شاهد امير المؤمنين على عليه السّلام . علّامه شعرانى : اين قول را طبرى « 1 » در تفسير خود هم نقل كرده است و در درّ المنثور « 2 » گويد : على عليه السّلام فرمود : در هريك از قريش آيتى از قرآن فرود آمد . گفتند : دربارهء تو كدام آيت ؟ فرمود : اين آيه از سورهء هود نخواندى
وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ
. و روايت ديگر هم بدين مضمون آورده از ابن عساكر و ابن مردويه . و ايمان على عليه السّلام دليل صحّت نبوّت پيغمبر است صلّى اللّه عليه و آله . « 3 » مؤلف : [ در ذيل حديث سلونى سخن شخصى را نقل مىكند كه به امير مؤمنان على عليه السّلام گفت ] : خبر ده مرا از مجرّه ، قال : شراج السماء . علّامه شعرانى : در بحار « 4 » از كتاب الغارات ابراهيم الثقفى اين حديث را روايت كرده و به جاى شراج ، شرج به صيغهء مفرد آورده است . و شرج مجراى آب است از كوهسار به دشت . و در روايت آمده است كه آبى از مجراى سيل شراج الحره مىآمد ، زبير با مردى انصارى در آن اختلاف كردند . پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود يا زبير : تو آن را حبس كن تا به پايهء ديوار رسد ، آن‌گاه براى انصارى رها كن . و در روايت است كه بستگان معاويه با اهل مدينه در شرج حرّه مقاتله كردند . و در اينجا گويد : مجرّه يعنى كهكشان ، مجراى سيل آسمان است ، يعنى اين خط سفيد در ميان ستارگان مانند مجراى سيل است در زمين سنگلاخ ، چنان‌كه ما آن را به راه كاه‌كشان ، اعنى برندگان كاه تشبيه مىكنيم . در بحار گويد : ريزش آب در زمان طوفان نوح از آن بود . و البتّه بايد گفت : اين زياده از راويان است و الحاق به روايت شده و يكى از آنان ذهنش به طوفان نوح رفته و آن را ملحق كرده است و ديگرى باز تصرّفى بيش از اين كرده و گويد : مجرّه اثر شكافى است كه در زمان نوح در آسمان پديد آمد و باز به هم پيوست . بارى ، امير المؤمنين عليه السّلام مجرّه را تشبيه به مجراى آب كرده و هركس چيزى فهميده
هامش
( 1 ) . تفسير طبرى ، ج 7 ، ذيل آيهء 17 هود . ( 2 ) . سيوطى ، الدرّ المنثور ، ج 4 ، ص 410 . ( 3 ) . هود ( 11 ) آيهء 23 . ( 4 ) . بحار الانوار ، ص 92 ، روايت 13 .