و گفتهاند : بطاعت خذاى - تعالى - امر كند ، تا با وي احسان كنيم . « 1 »
ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَباً :
ابن عباس گويذ : بعد از آن طريقى ديگر سپرذ . « 2 »
حَتَّى إِذا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ :
تا در حدّ مشرق - كه محل طلوع آفتابست - برسيذ ، تا او را ظن افتاذ كه آفتاب از آن موضع برمىآيذ .
و گفتهاند : تا در طرف شرق ، بجانبى رسيذ كه ميان او و مطلع آفتاب هيچكس نبوذ . « 3 »
وَجَدَها تَطْلُعُ عَلى قَوْمٍ لَمْ نَجْعَلْ لَهُمْ مِنْ دُونِها سِتْراً :
قتاده گويذ : ميان آن قوم و آفتاب ، سترى نبوذ . و آن موضعى بوذ كه ايشان بر روى زمين ، هيچ خانهء و مسكنى [ 107 - پ ] نمىتوانستند ساخت . در زير زمين ، سوراخها مىساختند . تا آفتاب از آن موضع زايل مىشذ ، از پى معاش بيرون مىآمذند . « 4 »
حسن گويذ : ايشان در زمين بنا نمىكردند . چون آفتاب بر ايشان طالع مىشذ ، به آب فرومىرفتند . تا آفتاب فرومىرفت ، از آب برمىآمذند ، و چون بهايم مىچريذند . « 5 »
هامش
( 1 ) - همان مصدر . تأمره بطاعة الله مع احسننا اليه .
( 2 ) - همان مصدر . و در مجمع 6 / 491 بدون نام قائل آمده است .
( 3 ) - كشف الاسرار 5 / 739 .
( 4 ) - طبرى 16 / 10 ، ابو الفتوح 7 / 374 .
( 5 ) - طبرى 16 / 10 ، ابو الفتوح 7 / 374 .