ضم در لغت است .
و گفتهاند : آنچه از قبل خذاست ؛ چون : جبال و شعاب ، بضم بوذ . و آنچه از قبل آدمى بوذ ، بفتح . « 1 »
و گفتهاند : آنچه بضم بوذ ، از قبل خذاست . و آنچه بفتح بوذ ، از قبل آدمى . « 2 »
و گفتهاند : آنچه خلق خذاى - تعالى - باشذ ، بضم بوذ . و آنچه عمل آدمى بوذ ، بفتح . « 3 »
حجه گويذ : فتح ، مصدر است . و ضم ، اسم ممدود . « 4 »
وَجَدَ مِنْ دُونِهِما
« 5 »
قَوْماً لا يَكادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا :
دون سدين قومى ديذ كه خير از شر نمىشناختند ، و ضلالت از هدايت فرق نمىكردند .
و گفتهاند : غير از لغت خوذ فهم نمىكردند . « 6 »
قالُوا
« 7 »
يا ذَا الْقَرْنَيْنِ :
گفتهاند : در مصحف عبد الله مسعود ، چنين نوشته است :
« قال الذين من دونهم يا ذا القرنين » ، « 8 »
هامش
( 1 ) - تبيان 7 / 89 ، مجمع البيان 6 / 494 ، كشاف 2 / 746 .
( 2 ) - كشاف 2 / 746 .
( 3 ) - طبرى 16 / 11 ، ابو الفتوح 7 / 376 .
( 4 ) - مجمع 6 / 492 .
( 5 ) - اصل نسخه : دونها .
( 6 ) - طبرى 16 / 12 ، مجمع 6 / 494 ، رازى 7 / 376 ، كشاف 2 / 746 .
( 7 ) - اصل نسخه : قال ، كه قرائت عبد الله مسعود مىباشد .
( 8 ) - كشف الاسرار 5 / 741 .