گفتم : خذاوندا ! او برادر و صاحب سرّ منست .
فقال : ان هذا شى سبق انه مبتلى و مبتلى به :
بارى - تعالى - فرموذ كه : هيچ خلق نيافريذه بوذم كه علم من محيط بوذ به آنچه با وى خواهند كردن بعد از تو . و او را به آن مبتلى خواهند گردانيذ . و دانسته بوذم كه با وي چه جفاها خواهذ رفت « 1 » .
هامش
( 1 ) - كلمهء بلاء و مشتقات آن مانند ابتلاء و مبتلى به معناى درگيرى و گرفتارى است اما نه هرگونه درگيرى بلكه آن درگيرىهائيكه آزمايش خداوند را به دنبال داشته باشد و همراه با آزمايش باشد .
در فرهنگ اسلامى اين كلمه در موارد زيادى استعمال شده است و با درگيريهاى مختلفى خداوند متعال بندگان خود را آزموده است گاهى با داشتن نعمت ، خلق خود را مىآزمايد و به نعمت كلمه بلاء را اطلاق مىكند و گاهى با گرفتن نعمت ، امتحان مىكند و نداشتن نعمت را بلاء مىداند و مورد امتحان قرار مىدهد . در قرآن مجيد اين آيه را مىخوانيم .« الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا »خداوند مرگ و زندگى را آفريده است تا شما را بيازمايد كه كدام يك از شما عملى نيكوتر داريد .
و در جاى ديگر مىفرمايد :« وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ »ما شما را مىآزمائيم با اشيائى همچون ترس و گرسنگى و كمبود در اموال و جانها و ميوهها .
پس آزمايش در شرائط مختلف و گوناگون در مواردى با كمبود و نقصان و در مواردى با دارائيها و مالكيتها ، اموال و اولاد را عوامل امتحان دانسته و مىفرمايد :« أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ » *-