و همين طور است اگر شخص سنى يك خواهر سنى وارث داشته باشد و عموى ابوينى هم داشته باشد ، چنانچه عموى او شيعه باشد و يا بعد از مرگ پسر برادرش شيعه شود ، بنا به قاعده الزام جايز است گرفتن آن چه از باب تعصيب به او مىرسد و در ساير موارد تعصيب نيز قاعده الزام جارى است .
12 - در مذهب اهل سنت زن ميت از تمام آنچه از ميت مانده چه اموال منقول باشد و يا زمين ارث مىبرد ، ولى در مذهب جعفرى زن از زمين نه از عين آن و نه از قيمت آن ارث نمىبرد ، و از بنا و درخت ، از قيمت آنها ارث مىبرد ، نه از عين آنها بنابراين اگر وارث ميّت سنى مذهب باشد و زن او شيعه باشد ، جايز است بنا به قاعده الزام ، زن شيعه از آنچه از زمين و اعيان و بناها و اشجار از بابت ارث به او مىرسد ، بگيرد .
آنچه گفته شد ، مهمترين مسائلى است كه بر مبناى قاعده الزام قرار گرفته است و از اينجا حال ديگر مسائلى هم كه از اين قبيل مىباشد ، روشن مىشود و ضابطه اين است هر شخص شيعى مذهب مىتواند الزام كند اهل ساير مذاهب را به آنچه خود آنها ملتزم هستند و عقيدهمند مىباشند ولى در مورد الزام مؤمن غير سنى و غيرصاحب دين مثل مشركين و كسانى كه خداپرست نيستند روايتى وارد نشده است ولى ممكن است گفته شود كه هر قومى كه داراى قانون و قواعد مضبوط اجتماعى باشند نيز از نظر معاملات و ازدواج و طلاق مىشود آنها را ملزم به لوازم قوانين خودشان دانست نسبت به امورى كه مربوط به شيعه مىشود چون اين قاعده الزام قاعدهاى مطابق با بناى عقلا است ، با تنقيح ملاك از موارد خاصه وارده در روايات مىتوان گفت اين موارد امضاى بناى عقلاست نه تعبد خاص بنابراين معاملاتى كه شيعيان با كمونيستها در ممالك غير اسلامى و اسلامى دارند نسبت به لوازم قوانين آنها مىتواند آنها را الزام نمايند .
رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى) — صفحة 580
مساهمون: الشيخ محمد على إسماعيل پور القمشهاى
ص٥٨٠