مىدهد .
5 - خدا شما را دستور داده كه او را ياد كنيد . داستان ياد خدا و آدمى ، مَثَل انسانى است كه دشمنى خطرناك در پى اوست . و وى از ترس دشمن مىگريزد و به دژى استوار پناهنده مىشود و خود را در پناه دژ حفظ مىكند . بنده نيز خود را جز به ياد خدا از شر شيطان حفظ نمىنمايد .
مَثَلى وَ مَثَلُ الْأَنْبياءِ قَبْلى كَمِثْلِ رَجُلٍ بَنى داراً فَأَكْمَلَها وَ أَحْسَنَها إِلّا مَوضِعَ لِبْنَةِ فَجَعَلَ النَّاسُ يَدْخَلونَها وَ يَتَعَجَّبُونَ مِنْها وَ يَقُولون : لَو لا مَوْضِعَ تِلْكَ اللِّبْنَةَ ؛ فَكُنْتَ أَنَا مَوْضِعَ تِلْكَ اللِّبْنَةَ . « 1 »
مَثَل من و مَثَل انبياء قبل از من ، چون مردى است كه خانهاى زيبا ساخته و تنها جاى خشتى از آن را بگذارد ، مردم چون به تماشاى آن مىروند مىگويند : چقدر زيباست اگر اين جاى خشت نبود . من جاى همان خشت هستم كه آن بنا را كامل نموده است .
مَثَلى وَ مَثَلُ ما بَعَثَنىَ اللَّهُ بِهِ مِنَ الْهُدى وَ الْعِلْمِ كَمِثْلِ غَيْثٍ أصابَ أَرضاً ، فَكانَ مِنْها طائِفَةٌ قَبِلَتِ الْماءَ فَأَنْبَتَتِ الْكَلاءَ وَ الْعَشَبَ الْكَثيرَ ؛ وَ كانَ مِنْها أَجادِبَ أَمْسَكَتِ الْماءَ فَنَفَع اللَّهُ بِها النّاسَ فَشْرَبُوا وَ زَرَعوا وَ سَقُوا ؛ وَ أَصابَ طائِفَةً أُخْرى مِنْها إِنَّما هِىَ قيعانٌ لا تُمْسِكُ ماءً وَ لا تُنْبِتُ كَلَاءً ، فَذلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقَّهَ فِى دَينِ اللَّهِ وَ نَفَعُهُ ما بَعَثَنى اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَ عَلَّمَ ، وَ مَثَلُ مَنْ لَمْ يَقبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذى ارْسِلتُ بِه . « 2 »
حكايت من و حكايت هدايت و دانشى كه خدا مرا به آن برانگيخت ، مَثَل بارانى است كه به زمين برسد ، بخشى از زمين آب را بپذيرد و گل و گياه بسيار بروياند و بخش ديگر آب را در خود نگه دارد تا مردم براى خوردن و زراعت و آب دادن از آن بهره برند ، بخش ديگر سست و
هامش
( 1 ) - / ر . ك صحيح بخارى ، 4 ، 162 .
( 2 ) - ر . ك امثال الحديث ، 28 .