اى بىريشهها ، براى يارى پروردگار خود منتظر چه هستيد ؟ آيا دين نداريد تا شما را جمع كند ؟ و يا نيست غيرتى تا شما را به خشم آورد ؟
در ميان شما ايستاده فرياد مىكشم و از شما يارى مىطلبم ، و شما سخنم را نمىشنويد و دستورم را اطاعت نمىنمائيد ، تا اينكه پيشامدهاى ناگوار پيش آيد .
نه با شما مىتوان انتقام خونى گرفت و نه به هدف رسيد ، شما را به يارى برادرانتان دعوت كردم ، همانند شترى كه از درد بنالد ، ناله سرداديد ، و مانند شترى بيمار و زخمى سستى كرديد .
تنها گروهى اندك به سوى من آمدند ، آنان نيز چنان مضطرب بودند كه گوئى آنها را به سوى مرگ مىبرند و به آن مىنگرند .
اينگونه ملامتها و سرزنشها كه حاكى از اطاعت نشدن از سويى ، و سوز هدايت مردم و اقامه پرچم عدالت از سويى ديگر است ، در خطبههاى ديگرى نيز ديده مىشود .
امام عليه السلام در خطبه 69 مدارا با اهل كوفه را به مدارا با شتران نوبارى كه از سنگينى بار پشتشان مجروح شده و يا به جامه كهنهاى كه هرجانبى را بدوزند جانب ديگرش پاره مىشود تشبيه نمودهاند :
حضرت سحرگاه روزى كه ضربت خوردند ، فرمودند :
رسول خدا را به خواب ديدم و عرض كردم :
« يا رسول اللَّهِ ماذا لَقيتُ مِنْ امَّتِكَ مِنَ الاوَدِ واللَّدَدِ » . « 1 »
اى رسول خدا صلى الله عليه و آله چقدر كارشكنىها و لجاجتها از امت تو ديدم .
در خطبه 71 حضرت امير عليه السلام مردم عراق را به زن باردارى تشبيه نموده كه در آخرين روزهاى حمل خود ، جنينش را سقط كند و سرپرستش بميرد و بيوهگى وى به طول انجامد .
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه ، خطبه 70 .