پرهيز از كبر و نخوت
كبر و خود برتربينى و نيز عُجب و خودبزرگبينى از بزرگترين گناهان بشر است .
سرسلسلهء متكبران ابليس بوده آنگاه كه از فرمان سجده بر خليفه خدا سر برتافت و خود را برتر و بزرگتر از او ديد .
در خطبه 192 در تفسير آيات شريفه :
فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ * فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ * إِلَّا إِبْلِيسَ اسْتَكْبَرَ وَ كانَ مِنَ الْكافِرِينَ
. « 1 »
وقتى او را به خلقت كامل آراستيم و از روح خود در او دميديم ، همه به دستور من براو به سجده افتيد ، پس به فرمان خداوند همهء فرشتگان به سجده افتادند مگر ابليس كه كبر ورزيد و از جملهء كافران گشت .
حضرت امير عليه السلام كبر ابليس را چنين تشريح نمودهاند :
« اعْتَرَضَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَافْتَخَرَ عَلَى آدَمَ بِخَلْقِهِ ، وَتَعَصَّبَ عَلَيْهِ لِأَصْلِهِ . فَعَدُوُّ اللَّهِ إِمَامُ الْمُتَعَصِّبِينَ ، وَسَلَفُ الْمُسْتَكْبِرِينَ ، الَّذِي وَضَعَ أَسَاسَ الْعَصَبِيَّةِ ، وَنَازَعَ اللَّهَ رِدَاءَ الْجَبْرِيَّةِ ، وَادَّرَعَ لِبَاسَ التَّعَزُّزِ ، وَخَلَعَ قِنَاعَ التَّذَلُّلِ » .
نخوت وى را فراگرفت و برآدم به خاطر خلقت خودش فخر فروخت و بر اصل خويش كه از آتش بوده ، در برابر آدم تعصّب پيشه نمود .
اين دشمن خدا ، پيشواى متعصبان و سرسلسله متكبران است كه اساس تعصب را
هامش
( 1 ) - سوره ص ، آيات 72 تا 74 .