اين مدت « عبداللَّه بن واهب راسبى » را به فرماندهى خود پذيرفتند . « 1 »
امام عليه السلام در آغاز كوشيد با استدلال و برهان آنان را قانع سازد ، نظر آن حضرت اين بود كه اگر اين عده ساكت شوند ، امام نيز كارى به آنها نداشته باشد و اگر به حرف بسنده كننده ، حضرت با آنان به بحث بنشيند ولى اگر دست به شمشير ببرند ، چارهاى جز مقابله در برابر آنها نخواهد ماند ، و لذا قدم اول در برابر حركت آنها بيان ادله و براهين در محكوميتشان بود .
آن حضرت در خطبه 125 مىفرمايد :
« إِنَّا لَمْ نُحَكِّمِ الرِّجَالَ ، وَإِنَّمَا حَكَّمَنَا الْقُرْآنَ . هذَا الْقُرْآنُ إِنَّمَا هُوَ خَطٌّ مَسْتُورٌ بَيْنَ الدَّفَّتَيْنِ ، لَا يَنْطِقُ بِلِسَانٍ ، وَلَابُدَّ لَهُ مِنْ تَرْجُمَانٍ . وَإِنَّمَا يَنْطِقُ عَنْهُ الرِّجَالُ .
وَلَمَّا دَعَانَا الْقَوْمُ إِلَى أَنْ نُحَكِّمَ بَيْنَنَا الْقُرْآنَ لَمْ نَكُنِ الْفَرِيقَ الْمُتَوَلِّيَ عَنْ كِتَابِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالى ، وَقَدْ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ : « فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّه وَالرَّسُولِ » فَرَدُّهُ إِلى اللَّهِ أَنْ نَحْكُمَ بِكِتَابِهِ ، وَرَدُّهُ إِلى الرَّسُولِ أَنْ نَأْخُذَ بِسُنَّتِهِ ؛ فَإِذَا حُكِمَ بِالصِّدْقِ فِي كِتَابِاللَّهِ ، فَنَحْنُ أَحَقُّ النَّاسِ بِهِ ، وَإِنْ حُكِمَ بِسُنَّةِ رَسُولِاللَّهِ صلى الله عليه و آله ، فَنَحْنُ أَحَقُّ النَّاسِ وَأَوْلَاهُمْ بِهَا . وَأَمَّا قَوْلُكُمْ :
لِمَ جَعَلْتَ بَيْنَكَ وَبَيْنَهُمْ أَجَلًا فِي التَّحْكِيمِ ؟ فَإِنَّمَا فَعَلْتُ ذلِكَ لِيَتَبَيَّنَ الْجَاهِلُ ، وَيَتَثَبَّتَ الْعَالِمُ ؛ وَلَعَلَّ
هامش
( 1 ) - ر . ك : حديدى ، ج 2 ، ص 228 و المعيار والموازنه ، ص 106 و تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 191 ، مراجعه شود . لازم به ذكر است كه عقايد خوارج مبنى برلزوم حركت و جنبش در مقابل ستم ، باعث شد آثار آنها بهزودى از بين برود ، بهطورى كه طبرى در ج 4 ، ص 403 آوردهاست ، سيزدههزار خارجى در زمان زياد بن ابيه و نيز عبيداللَّه زياد كشته شدهاند و بيشتر كشتهها و زندانيان حجاج از آنها بودند . اكنون از اين گروه جز فرقه « اباضيه » كه در عمان و شمال آفريقا زندگى مىكنند ، بدون اينكه بسيارى از معتقدات گذشته را داشته باشند ، باقىنماندهاند عمده عقايد خوارج ، تكفير حضرت امير عليه السلام و عثمان ، تكفير مرتكب گناه كبيره ، وجوب خروج برحاكم ظالم و پرهيز از تقيه مىباشد كه البته حرام دانستن تقيه موجب انشعاب بين آنها گرديد و خوارج يمامه از بقيه جدا شدند .