« قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ » ؛ « 1 »
بگو : اى بندگان من كه بر خويشتن زيادهروى روا داشتهايد .
مىگفت : اين اضافه « عِباد » به اين حرف « يا » چه قدر به من حظ مىدهد . « يا عِبادى » ، اى بندگان من ، بياييد به سراغ من !
يك عده وحشىاند و با اللَّه انس ندارند . « وَ اذا ارَدتُ ان اتَكَلَّمَ مَعَ رَبّى دَعَوتُهُ » ؛ وقتى كه مىخواهم من با او صحبت كنم ، دعا مىخوانم . چه نكتهاى ! اگر دلت مىخواهد او با تو صحبت كند ، قرآنش را بخوان . اگر دلت مىخواهد تو با او صحبت كنى ، دعا بخوان . اين انس است با اللَّه . و دنيا از اين انس دورند و دنيا دنياى متوحش است . اى جهان متوحش ، كجا داريد مىرويد ؟ خدا دارد دعوتتان مىكند . خدا شما را مىخواند به سوى خودش . چه مىگويد :
« وَ أَنِيبُوا إِلَى رَبِّكُمْ » ؛ « 2 »
به سوى پروردگارتان بازگرديد .
يا اهلَ العالَم ! ايها البَشَرَ ! ايهَا الانسان !
« أَنِيبُوا إِلَى رَبِّكُمْ » .
انسانها بياييد به سوى پروردگارتان . كجا شما را بردهاند :
« فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ » . « 3 »
« فَأَنَّى تُصْرَفُونَ » . « 4 »
چرا شما را گرفتهاند ؟ چرا شما را از من گرفتهاند ؟ چرا رفتيد به سوى ديگران ؟
« فَأَنَّى تُصْرَفُونَ » ؟ اين توحش انسان از مبدأ ، وحشت انسان از معارف الهى ، بدترين موضوع بهيميت انسان است كه اتفاقاً ما به نسبت ، گرفتار اين وحشيت شدهايم . از اين رو ، خدا خطاب به حضرت موسى عليه السلام كه عرضه دارد خدا من تو را كجا ببينم ، من مىخواهم با تو انس پيدا كنم ؟ مىفرمايد : از اينها كه مىبينى ببرى تا با من انس پيدا كنى .
هامش
( 1 ) سورهء زمر ، آيهء 53 .
( 2 ) سورهء زمر ، آيهء 54 .
( 3 ) سورهء غافر ، آيهء 62 .
( 4 ) سورهء يونس ، آيهء 32 .