50 . اخلاق در اسلام
حرص
در بحث گذشته ، اولين اثر از آثار حرص بيان شد و گفتيم كه حرص ، ايمان انسان را به تدريج مىخورد و نابود مىكند . اينك به ديگر آثار بد حرص مىپردازيم :
ذلت انسان
2 . اثر دوم حرص و طمع اين است كه اين صفت در انسان ايجاد ذلت مىكند ؛ زيرا انسان وقتى براى خاطر مال و جاه و ديگر لذايذ دنيوى حريص باشد ، قهراً در برابر انسانهاى مادى به سؤال بر مىخيزد و خودش را كوچك و پست مىكند . و اين نتايج قطعى صفت طمع است كه انسان را مىكشند و انسانيت انسان را ساقط مىكند و او را ذليل مىنمايد . از اين رو ، امام باقر عليه السلام مىفرمايد :
بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ لَهُ طَمَعٌ يَقُودُهُ وَ بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ لَهُ رَغْبَةٌ تُذِلُّه ؛
چه بد بندهاى است ، آن بنده كه طمع او را مىكشاند و چه بد بندهاى است ، بندهاى كه ميل و رغبت او را خوار مىكند .
چه بد بندهاى است ، آن بندهاى كه طمعى داشته باشد كه اين طمع افسارى برگردن او انداخته و او را مىكشد و حرصىداشته باشد كه او را به ذلت بكشاند ؛ زيرا انسان حريص در مقابل هر فردى كرنش و خضوع مىكند ، گاهى تملق مىگويد