تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گفتارها و نوشتارها در نشريات و مقدمه كتاب ها (فارسى) — صفحة 536

مساهمون:

ص٥٣٦
از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است كه فرمود : خَصْلَتَانِ لَاتَجْتَمِعَانِ فِى مُسْلِمٍ الْبُخْلُ وَ سُوءُ الْخُلُق ؛ دو صفت است كه در مسلمان جمع نمىشود : يكى صفت بخل و ديگرى بد اخلاقى . مؤمن نمىشود اين دو صفت را داشته باشد ؛ يعنى اگر داراى اين صفت‌ها باشد يا اين كه هيچ ايمان ندارد و يا هم در ايمان او نقصى هست ؛ زيرا بخل سبب مىشود كه انسان به گناهان زيادى گرفتار شود . روايت ديگرى از حضرت رسول صلى الله عليه و آله است كه فرمود : يا على با سه طايفه مشورت مكن : 1 . ترسو ، 2 . بخيل ، 3 . حريص به مال و جاه دنيا . اين سه طايفه افرادى هستند كه قابليت شور ندارند . پس اگر انسان با يك نفر بخيل طرف مشورت قرار بگيرد ، طورى رأى خواهد داد كه به ضرر مشورت كننده تمام خواهد شد ؛ زيرا ممكن است انسان بخواهد در راهى قدم بردارد كه ناگزير بايد از مال ، جان ، اولاد و مقام و لذايذ دنيوى بگذرد و اگر طرف شور بخيل باشد ، قهراً جلوگيرى خواهد كرد و آن سعادت را از دست انسان خواهد گرفت . و اين به تجربه ثابت شده و بسيار اتفاق افتاده است كه انسانى به وسيله مشورت از يك كار خوب و با ثمر منصرف شده و پس از مدتى فهميده است كه آن شخصى كه با او مشورت كرده ، روى غريزه ترس يا بخل يا حرصى كه داشته ، اظهار نظر كرده است و آن شخص مشورت كننده را از راه مستقيم منحرف نموده است .

منشأ بخل

از روايات استفاده مىشود كه منشأ اصلى بخل ، سوء ظن به خداست و گاهى ممكن است خود بخيل هم نداند كه منشأ بخلش بد گمانى به اللَّه است ؛ زيرا آن هنگام كه خدا به او دستور مىدهد كه بايد از اموال خود در راه خدا بذل كنى ، او اين فرمان را اطاعت نمىكند ؛ براى اين كه مىترسد اموالش تمام شود . اگر او واقعاً به خدا بدگمان نبود ،