علاج بخل
كسى كه خداى نكرده در خودش چنين غريزه پليدى را احساس مىكند ، بايد فوراً درصدد اصلاح خود برآيد و اين صفت پليد و زشت را از خودش دور كند ؛ همچنان كه اگر انسان دچار مرض خطرناكى شد - با حكم عقل - فوراً به طبيب مراجعه مىكند و تلخى داروها را و گاهى رنج جراحى را براى رهايى از مرض تحمل مىكند ، در اين مرض نفسانى نيز بايد بىدرنگ به معالجه خود بپردازد .
آيات زيادى در اين مورد داريم ؛ از جمله آيه 268 از سورهء بقره كه مىفرمايد :
« الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا »
؛ شيطان به شما وعده فقر مىدهد و امر به فحشاء مىكند و خداوند به شما وعده آمرزش و احسان مىدهد .
آرى ، هر گاه انسان مىخواهد از اموال و دارايى و ساير موارد انفاق ، در راه هدفش گذشت كند ، ناگهان چيزهايى در قلبش خطور مىكند كه اگر امروز انفاق كردى ، فردا بيچاره مىشوى ، فرزندانت گرسنه مىمانند ، كسى به تو كمك نخواهد كرد و خلاصه ، اين وسوسههاى شيطانى - همانطور كه قرآن مىفرمايد - بر انسان عارض مىشود و شيطان وعده فقر مىدهد ؛ يعنى در دل انسان القا مىكند كه خودت نيازمندى ! انفاق مكن ! و از آن طرف ، امر به فحشا مىكند و انسان را به كارهاى زشت وا مىدارد ، ولى در مقابل ، خدا به شما وعدهء آمرزش و مغفرت و احسان مىدهد ؛ يعنى خدا به شما مىگويد اموال خودتان را در راه من انفاق كنيد و من با احسان خودم جبران خواهم كرد و گناهان شما را هم خواهم آمرزيد . و از اين رو ، در روايت دارد كه در اين آيه دو چيز از شيطان ذكر شده و دو چيز از اللَّه : شيطان وعده فقر مىدهد و دستور گناه ، ولى خداوند هم آمرزش گناهان را وعده مىدهد و هم پر كردن جاى آنچه را كه در راه او بخشش كردهايد .
از روايتى چنين استفاده مىشود كه در قلب انسان دو دريچه است : از يك دريچهاى فرشتهها الهاماتى بر قلب انسان وارد مىسازند و مطالب صحيحى در قلب