خُطبة النبيّ صلى الله عليه و آله بمنى
سبحانه و تعالى ما أجلّها و أمتنها مع اختصارها !
عن مولانا الصادق : خطب رسول اللَّه صلى الله عليه و آله الناس بمنى في حجّة الوداع في مسجد الخيف ، فحمد اللَّه و أثنى عليه ، ثمّ قال : نضّر اللَّه عبداً سمع مقالتي فوعاها ، ثمّ بلّغها إلى من لم يسمعها فربّ حامل فقه غير فقيه و ربّ حامل فقه إلى من هو أفقه منه ، ثلاث لا يغلّ عليها قلب امرء مسلم : إخلاص العمل للَّهو النصيحة لأئمّة المسلمين و اللزوم لجماعتهم ، فإنّ دعوتهم محيطة من ورائهم ، المسلمون إخوة تتكافأ دمائهم يسعى بذمّتهم أدناهم ، و هم يد على من سواهم .
« 1 »
بيان : نضّر اللَّه : نيكو و تر و تازه كند ؛ و لا يغُل : از باب نصر خيانت نمىكند ؛ مراد اين است كه هيچ گاه قلب مؤمن ، در اين سه امر خيانت نمىكند : 1 - امور عبادى ، كه نياز به اخلاص دارد . 2 - در برخورد با ولىّ امر الهى خود و خيرخواهى او . 3 - در روابط و همگامى با اجتماع اسلامى خود خيانت نمىكند و منافق در هر سه مرحله خيانت دارد . تتكافى يعنى : تتساوى .
عطاءٌ جزيلٌ
قال الرسول صلى الله عليه و آله : اعطيت خمساً لم يعطها أحد قبلي : جعلت لي الأرض مسجداً و طهوراً ، و نصرت بالرعب ، و أحلّ لي المغنم ، و اعطيت جوامع الكلم ، و اعطيت الشفاعة .
« 2 »
هامش
( 1 ) . سبحان اللَّه ، چقدر اين سخن بلند بالا و به رغم اختصار ، استوار است ! مولاى ما امام صادق مىفرمايد كه رسول خدا در منا در حجة الوداع در مسجد خيف براى مردم سخنرانى كرد و پس از حمد و ثناى خدا فرمود :
خدا عاقبت به خير كند بندهاى كه سخنم را بشنود و حفظ كند ، سپس به كسانى كه نشنيدهاند ، برساند ! چون گاه كسى فقيه نيست ؛ امّا سخنى فقيهانه مىداند . چه بسا كسى كه مطلبى فقيهانه مىداند ، آن را به فردى كه آگاهتر است برساند . سه كار است كه دل مسلمان در آنها خيانت نمىكند : اخلاص در عمل براى خدا ، خيرخواهى براى پيشوايان مسلمانان ، پايبندى و پيروى از آنان ؛ زيرا دعوت رهبران تمامى مردم را در برمىگيرد .
مسلمانان برادرند ، خون و جانشان يكى است . تعهد كوچكترين آنان به عهدهء همه است . يك دست در برابر بيگانگاناند ( الخصال ، ص 149 ؛ بحار الأنوار ، ج 97 ، ص 46 ) .
( 2 ) . الخصال ، ص 292 ؛ بحار الأنوار ، ج 97 ، ص 55 .