2 .
خبر طلحة بن زيد عن الصادق عليه السلام : قال : « قال أميرالمؤمنين عليه السلام : سوق المسلمين كمسجدهم ؛ فمن سبق إلى مكان ، فهو أحقّ به إلى الليل » . « 1 »
على عليه السلام فرمود : « بازار مسلمانها مانند مسجد آنها است ؛ كسى به اشغال محلّى سبقت جست ، تا شب ، اولويّت دارد » .
لكن سند هر دو ضعيف و دلالت هر دو ، به لحاظ اينكه معيّن به وقت خاص شده و نه به نيّت برگشتن متصرّف و يا ماندن رحل وى در آن محل ، مورد عمل فقها نيست ؛ و احوط ، مراعات احتياط است .
6 . مدارس و كاروانسراها از امكنهء عامّه است و ماهيت وقف آنها به نحو تحرير ملك و آزاد كردن رقبه از قيد ملكيّت و حبس نمودن و قراردادن آن است در مسير هدف اصلى و منظور واقف . و كيفيّت و چگونگى تصرّف در آنها از نظر اختصاص يك محل و حجره مثلًا به يك فرد يا به چند فرد و كيفيّت تصرف ساكنين و لزوم بيتوتهء شب و از نظر طول مدّت اقامت و كوتاهى آن و غيرذلك از خصوصيّات ، وابسته به هدف و منظور واقف است و تخلّف از آن حرام است ؛ و اگر چنانچه قيودى در كار نبوده ، يا غرض واقف ، مُحرز نباشد ، بايد در موارد شك ، طبق نظر ولىّ امر و حاكم امّت ، عمل نمود .
هامش
( 1 ) . الكافي ، ج 2 ، ص 662 ، ح 7 ؛ وسائل الشيعه ، ج 5 ، ص 278 ، ح 6542 .