فصل دوم : در [ بيانِ ] مستحقّان خمس
مسئلهء 1 . طبق مستفاد از ظاهر آيهء شريفهء 41 [ سورهء ] انفال و روايات اهل بيت عليهم السلام حقّ مالى خمس ، از همهء انواع هفتگانهء گذشته ، بايد در شش بخش ملحوظ - و هر بخشى براى يك فرد يا يك گروه از شش قسم نامبردهء زير - قسمت و توزيع شود : اللَّه ، پيامبر اكرم ، ذى القربى ، يتيمان ، فقراء راه ماندگان .
مدرك مدّعا آيهء « 1 » زير است :
« مردم ! بدانيد ، از همهء آنچه استفاده ببريد ، بى ترديد ، يك پنجمش از آنِ اللَّه و از آنِ رسول اللَّه و از آنِ خويشاوند او و يتيمان و فقرا و راه ماندگان است » . « 2 » لكن ترديدى نيست كه تقسيم فوق و شريك قرار دادنِ اللَّه تعالى ، به منظور بيانِ اهميّت موضوع و اشاره به تبريك و تشريف اين حقّ مالى و مصونيّت بخشيدن به آن از استيلا و غصب جائران و دستبرد نااهلان است ؛ زيرا اين حقّ مالى حاكم ، اهميّتى به سزا و بودجهء ادارهء تشكيلات دولت اسلامى و بزرگترين وسيلهء حركت و چرخش دستگاه حكومت الهى و حياتىترين بخش اقتصاد مسلمين در زير پرچم امام عدل و رهبر حق است و خلفاى جور امويّين و عبّاسيّين ، در قسمت عمده ، به عنوان استحقاق غنايم و اولويّت تملّك و تصرّف آن ، زمام امور مسلمين را در دست داشتند ؛
هامش
( 1 ) . در مطبوع : « ادلّهء » . با توجّه به ادامهء متن و تقسيمبندىهاى صورت گرفته در آن ، تغيير ، ضروى به نظر رسيد .
( 2 ) . سورهء انفال ، آيهء 41 .