3 . وجوب توبه از جانى كه گناه عظيم انجام داده ، بهويژه اگر جنايت ، قتل نفس باشد .
4 . كفّارهء جمع براى جانى - يعنى انجام سه كار : آزاد كردن برده در صورت امكان ، روزهء دو ماه متوالى ، و طعام دادن به شصت فقير - و اين حكم اخير ، مخصوص جنايتِ قتل است .
مسئلهء 12 . بر مقتص - يعنى قصاص كننده - جايز نيست مستقلًاّ اقدام به قصاص كند ؛ بلكه بايد با اذن و نظارت حاكم اسلامى باشد .
مسئلهء 13 . اگر اولياى دم ، متعدّد باشند - نظير مقتولى كه داراى چندين فرزند است - واجب است در مقام قصاص ، حاضر باشند تا حكم اجراى قصاص در صورت اتّفاقِ انظار و اختلافِ انظار آنها دربارهء قِصاص و عفو و ديه ، معلوم شود .
مسئلهء 14 . در جنايت عمدى - چه قتل نفس باشد ، يا نقص نفس - اگر چنانچه بهگرفتن مالى معيّن ، از نظر كميّت و وقت تأديه ، توافق نمايند ، مانعى ندارد ؛ و اگر مقدار ذكر نكنند ، ديهء قتل نفس از نظر شرع ، يكى از شش رقم اجناس زير خواهد بود كه بايد در مدّت يكسال پرداخت گردد :
1 . صد رأس شتر شش ساله و بالاتر .
2 . دويست رأس گاو .
3 . هزار رأس گوسفند .
4 . دويست حلّه ؛ و هر حلّه ، دو قطعه لباس است .
5 . هزار مثقال شرعى طلا برابر با 750 مثقال صيرفى طلا .
6 . ده هزار درهم نقره برابر با ( 5250 ) مثقال صيرفى نقرهء سكّهدار .
و تفصيل مسئله و ميزان ديهء قطع اعضا و ازالهء منافع و تقسيط ديهء نفس بر آنها ، در باب ديات ، ذكر شده [ است ] .
مسئلهء 15 . جنايتهاى عمدى از طفل و ديوانه - چه قتل نفس باشد ، يا قطع اعضا و غيره - به حكم خطاى محض است ؛ پس ديه بر عاقلهء طفل است .
نوشتارهاى فقهى (فارسى) — صفحة 188
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٨٨