[ تفسير آيهء 50 - 51 ]
وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاكُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ . [ 50 ]
واى بنىاسرائيل ، به ياد آوريد هنگامى كه دريا را - يعنى رود بزرگ نيل را ، كه همانند دريا بود - براي شما شكافتيم ؛ وآل فرعون - يعنى فرعون وهمراهان وسپاهيانش - را كه پس از فرار بنىاسرائيل ، آنها را دنبال مىكردند ، غرق نموديم ، در حالي كه شما شكافتنِ رود وحدوث دوازده خيابان در عرض آن ووارد شدن فرعونيان در آن راهها پس از بيرون آمدن شما [ و ] فرو ريختن ناگهانى ديوارههاى عظيم آب بر سر آنان وبالأخره پيدا شدن جثّههاى مردهء اسبان وسپاهيان را بر روى آب ، مرتّب مىنگريستيد .
وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ . [ 51 ]
موساى نبي ، به قوم خود گفته بود : آن گاه كه خداوند ، فرجى به ما عنايت كند ودشمن ما فرعون را هلاك سازد ، از جانب أو كتابي براي شما بياورم كه حاوي همهء أوامر ونَواهى أو وشامل مواعظ وأمثال وعبرتها باشد . وطبق اين وعده ، موسى دعوت شد .
ومعناى آية ، اين است : وبه ياد آوريد زماني را كه به موسى ، چهل شب را همراه روزش - برحسب آن كه روزها در ماه قمري ، تابع شب است - وعده داديم وبا وى مواعده كرديم ( آغاز آن مدّت ، اوّل ذىقعده وپايانش دهم ذىحجّه بود ) كه از قوم خود كنار گيرد ودر كوه طور ، حضور يابد . سى روز آن را روزه بگيرد . ودر ده روز آن دههء اوّل ذىحجّه ، كتاب تورات را از اوّل تا آخر آن ، بر قلب وى بخوانيم . شما پس از غيبت وى ، گوساله را به خدايى گرفتيد ، در حالي كه در اين كار ، ستمكار بوديد .
ستم به خدايتان كه جماد را با أو شريك كرديد ؛ وستم به نفستان ، كه كرامت انسانىتان را با اعتقاد پليدى ، آلوده نموديد ؛ وستم به نسلتان ، كه پيامبران بعدى هم ، اثراتِ ارثى آن را نخواهند زدود . [ در اين رابطه ] به آيهء 142 [ سورهء ] أعراف ، مراجعه شود .