وشراب ، يعنى بهشتيان شراب نيز مىطلبند ، ومراد از شراب هر نوع آشاميدنى است « 1 » ، ويا آنكه نوشابههاى مست كنندهاى است كه در دنيا حرام است ؛ « 2 » چنانچه در آيهء ديگر است :
وَكَأْسٍ مِن مَعِينٍ لَايُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنزِفُونَ . « 3 » غلمانها به گرد بهشتيان با جامى از شراب ناب مىچرخند كه هر چه بنوشند ايجاد سردرد وازالهء عقل وتوليد خمار نكند .
ونيز آيهء :
فِيهَا أَنْهَارٌ مِنْ ماءٍ غَيْرِ آسِنٍ وَأَنْهارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ وَأَنْهَارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفّىً . « 4 » در آن بهشت ، نهرهايى از آب كه طعم وبويش متغير نشده ، ونهرهايى از شير كه طعمش تغيير نيافته ، ونهرهايى از خمر وشراب كه نوشيدنش سرتاپا لذت است ونهرهايى از عسل تصفيه شده پيوسته در جريان است .
وَعِنْدَهُمْ قاصِراتُ الطَّرْفِ اتْرابٌ .
« قاصرات » جمع قاصر است به معنى كوتاه « 5 » و « طرف » به معنى چشم است « 6 » ، و « اتراب » ، جمع تِرب است به كسر تاء ، به معنى همسن « 7 » ، وحاصل آنكه در نزد بهشتيان زنانى حضور دارند كه داراى دو صفتاند :
1 - چشمشان از نظر به غير همسرانشان كوتاه ومنقطع است . « 8 »
2 - همه همسالانند يا به صورت متساوي السن « 9 » يا متقارب السناند . « 10 » در
هامش
( 1 ) . المفردات في غريب القرآن ، ص 448 ( شرب ) .
( 2 ) . تفسير شريف لاهيجى ، ج 4 ، ص 353 .
( 3 ) . سورهء واقعه ، آيات 18 - 19 .
( 4 ) . سورهء محمد ، آيهء 15 .
( 5 ) . المفردات في غريب القرآن ، ص 672 ( قصر ) .
( 6 ) . كتاب العين ، ج 7 ، ص 413 ؛ لسان العرب ، ج 9 ، ص 213 ( طرف ) .
( 7 ) . مجمع البحرين ، ج 2 ، ص 12 ( ترب ) .
( 8 ) . التبيان في تفسير القرآن ، ج 8 ، ص 573 .
( 9 ) . همان ؛ جامع البيان في تفسير القرآن ، ج 23 ، ص 112 .
( 10 ) . التحرير والتنوير ، ج 15 ، ص 24 .