تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مبسوط — صفحة 59

مساهمون:

ص٥٩
مسمّيات آموخته بود ، جوابْ همان است ؛ واگر تنها مسمّيات را آموخته بود وآدم از تأمّل در آن‌ها وملاحظهء علاقة وروابط تكويني ميان اسم ومسمّى توانسته بود أسامي را كشف كند ، اين نبوغ را فرشتگان نداشتند . إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَاالأْرْضِ . « غيب » به معناى غايب ؛ وعبارت است از آنچه از حواسّ ظاهري وباطنىِ ذىشعور ، به دور باشد ، يا آن را نتواند درك كند . وعمدتاً مراد از غيبى [ كه ] در اين [ آية ] آمده ، وجود نوع انساني است كه در آن حال ، در پشت پردهء ادراك فرشتگان بود . آن‌ها نمىدانستند كه هدف اصلى از خليفه ، موجود عجيبى است كه برتر ووالاتر وشريف‌تر وداناتر وپرحركت‌تر وپرشورتر از همهء موجودات است . أو صلاحيّت دارد كه سبب خلقت غير أو شود ؛ وهر چه غير أو است از ذوى العقول ، يا براي خدمت ويا به خاطر آزمايش أو باشد ؛ وهر چه غير ذوى العقول است ، براي حفظ ودوام وجود أو باشد . جهان اوّل خلقت ، محلّ موقّت زندگى وكلاس تحصيل وآموزش أو باشد وبرنامهء تحصيلي وتكاملى أو در طول مدّت اقامتش در اين جهان ، به نام كتاب‌هاى آسمانى ، در برتر از ملأ أعلى به دست قدرت آفرينندهء أو تنظيم كرده ، وهمهء انبياى الهى از ميان اين نوع ، براي هدايت وتعليم وتربيت وتزكيهء أو گسيل شوند ؛ وجهان ابديّت ، براي بقا وادامهء زندگى أو باشد ، هر چند از ميان خود آن‌ها طاغيانى برخيزند [ و ] ايجاد آشوب وفساد كنند وقتل وخونريزى راه اندازند ؛ وبه خاطر بررسى وداورى ميان آنان ، جهان متوسّطى ميان دنيا وخانهء ابديّت ، به نام عالم قيامت ، قرار داده شود ؛ وجهان ابديّت ، طبعاً به دو بخش قسمت گردد ؛ واز اين راه ، بهشت وجهنّم ، پديد آيد .

[ تفسير آيهء 34 ]

وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوْا لآِدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ . [ 34 ] وبه ياد آوريد هنگامى را كه به فرشتگان گفتيم : براي آدم ، خضوع وسجده كنيد ؛