استعمال شود ، غالباً به بادهاى عذاب اطلاق مىگردد مثل : فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً . « 1 » واگر به صيغهء جمع استعمال شود برحسب غالب مراد بادهاى رحمت است مثل وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ . « 2 » وبه هرحال مراد در اين آية باد رحمت است كه موكب همايونى سليمان را حمل مىكرده است . « 3 » « رخاء » نسيم ملايم را گويند . « أصاب » ، يعنى خواست واراده كرد وحاصل معنى آية آنكه ، باد را تحت فرمان سليمان قرار داديم كه طبق ارادهء أو بهطور آرام وملايم جريان پيدا كند . « 4 » گفته مىشود مفاد آية مورد بحث منافاة با دو آيهء ديگر دارد كه در سورههاى سبأ وأنبياء آمده است كه مىفرمايد : وَلِسُلَيْمانَ الرِّيحَ عَاصِفَةً تَجْرِي بِأَمْرِهِ ؛ « 5 » براي حضرت سليمان بادي را كه به شدت وزش داشت مسخر كرديم تا به فرمان وى در جريان باشد ، ومىفرمايد : وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ ؛ « 6 » براي سليمان باد را مسخّر داشتيم كه سير صبحگاهى آن يك ماهه راه وسير شامگاهىاش يك ماهه راه بود .
مفهوم از اين دو آية آنكه ، باد مأمور حمل ونقل تخت سليمان شديد وتندرو بوده ، ومفهوم از آية مورد بحث آنكه نسيمى ملايم وآرام بوده است ؛ از اين جهت برخى كلمه رخا را به معنى تسليم فرمان گرفتهاند ، نه متحرك به نرمى وآرامى . وممكن است گفته شود چون باد تابع ارادهء سليمان بوده در محلى كه قصد سرعت داشته عاصف ، ودر موقع قصد آرامش رُخاء بوده پس تخالفى ميان اين آية وآيات فوق نخواهد بود . « 7 »
هامش
( 1 ) . سورهء فصلت ، آيهء 16 .
( 2 ) . سورهء حجر ، آيهء 22 .
( 3 ) . التبيان في تفسير القرآن ، ج 4 ، ص 428 .
( 4 ) . همان ، ج 8 ، ص 565 .
( 5 ) . سورهء أنبياء ، آيهء 81 .
( 6 ) . سورهء سبأ ، آيهء 12 .
( 7 ) . مجمع البيان في تفسير القرآن ، ج 8 ، ص 744 .