امر آفرينش را نيكو تدبير وترتيب داد .
همان طورى كه ملاحظه مىشود ، در اين آية ، تدبير عالم را همچون خلقت وآفرينش آن مخصوص ذات أقدس خداوند معرفى مىنمايد .
وبدين ترتيب ، نتيجة مىگيريم كه سخن لقمان به فرزندش ، در مورد عدم شرك به خداوند ، به معناى نفى جميع أنواع سه گانه شرك است .
احسان ونيكى به والدين
وَوَصَّيْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَى وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِى عَامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِى وَلِوَالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ وَإِن جَاهَدَاكَ عَلى أَن تُشْرِكَ بِى مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِى الدُّنْيَا مَعْرُوفًا وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ؛ « 1 » وما به انسان در بارهء پدر ومادرش توصيه نموديم ، ( بخصوص ) مادرش كه أو را با زحمت مضاعف ( در طي باردارى ) حمل نمود ودوره شيرخوارگى أو در دو سال پايان مىگيرد ( به أو توصيه كرديم ) كه براي من وپدر ومادرت شكر به جاى آور كه برگشت همه به سوى من است .
وهر گاه كه آن دو تلاش نمايند كه موجودى را شريك من قرار دهى ، از آنان أطاعت نكن ؛ ولى با آنها در دنيا به صورت شايسته رفتار نما وپيروى از راه كساني كن كه به سوى من توبه وبازگشت نمودهاند . پس بازگشت همه شما به سوى من است ومن شما را از آنچه انجام دادهايد ، ( در دنيا ) آگاه خواهم ساخت .
حكمتهايى كه در اين آية آمده است عبارت است از :
1 . خوشرفتارى نسبت به والدين وبخصوص به مادر ؛
2 . شكر خداوند وتشكر از آنان ؛
3 . شرك نورزيدن به خدا هر چند به دستور پدر ومادر باشد ؛
4 . أطاعت وپيروى از آنهايى كه توجهشان به خداست .
هامش
( 1 ) . سورهء لقمان ، آيهء 14 .