دانشمندان نشست وبرخاست مىكرد وعلومى را فرا مىگرفت كه از راه آنها با هواىنفس خود به مجاهده برخيزد ؛ از شيطان گريزان بود وبا تفكر ، قلب خود را شفا مىبخشيد .
حكمت در قرآن
وَإِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَيَّ لَاتُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ ؛ « 1 » وهنگامى كه لقمان در مقام وعظ واندرز به فرزندش گفت : پسرم ، به خداوند شرك نورز كه شرك ظلمي عظيم است .
در صفحات گذشته در بارهء شخصيت « لقمان » بررسى اجمالي به عمل آمد واينك به منظور توضيح بيشتر ، با بيان معناى « حكمت » وپارهاى از موار استعمال آن ونيز با ذكر فرازهايى از سخنان حكمتآميز لقمان - كه در اين سوره آمده است - اين بحث را ادامه مىدهيم :
حكمت از نظر لغت به معناى اتقان واستحكام است ودر قرآن كريم ، در موارد مختلفي استعمال شده است . در سورهء « يونس » از « قرآن » به عنوان « الكتاب الحكيم » « 2 » ياد شده ودر سورهء « هود » « قرآن » به عنوان « كتاب أحكمت آياته » « 3 » معرفى شده است . خداوند نيز در آيات متعددى به صفت « حكيم » ستوده شده است ، ودر بارهء لقمان آمده است :
وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ . « 4 »
حكمت در بارهء خداوند
بنا بر اين ، همان طورى كه حكمت در بارهء خداوند به كار مىرود ، در بارهء قرآن وانسان نيز استعمال مىگردد ؛ ولى در هر سه مورد معنى واحدى از آن استفاده
هامش
( 1 ) . سورهء لقمان ، آيهء 13 .
( 2 ) . سورهء يونس ، آيهء 1 .
( 3 ) . سورهء هود ، آيهء 2 .
( 4 ) . سورهء لقمان ، آيهء 12 .