گناه كمتر از شرك از هر كسى كه بخواهد مىگذرد .
بنا بر اين ، خدا ، بر طبق دليل نقلي ، روز قيامت از كفار نخواهد گذشت واز اين روى ، در علم كلام اين مسأله مسلّم شده است كه اگر شخصي در حال كفر از دنيا برود ، برايش آمرزش نخواهد بود وحتى پيامبران وديگر مقربان درگاه الهى هم حق شفاعت در بارهء أو نخواهند داشت .
در روايات هم ظلم را به دو نوع تقسيم كردهاند : يك قسم ، آن ظلمي است كه خداوند از آن نخواهد گذشت وآن ظلم به « اللَّه » است كه عبارت از كفر وشرك مىباشد .
اما در مورد گناهان كبيره ، مانند : دزدى ، زنا ، قتل نفس ، لواط و . . . آيا خداوند در قيامت از وعده كيفرى كه به مرتكبين آنها داده است ، خواهد گذشت يا خير ؟ در آية چنين فرموده است :
وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاء ؛
از كمتر از شرك ، از هر كس كه بخواهد ، مىگذرد وأو را عفو مىكند .
ولى طبق روايات ، اين گذشت الهى به وسيله شفاعت خواهد بود . خداوند براي أنبيا ، امامان ، شهدا ومؤمنين - كه مقرب درگاهاند - حق شفاعت در مورد مجرمين قرار داده است ؛ اما با اينحال نمىتوانند از كفار شفاعت نمايند . در سورهء أنبياء آمده است :
وَلَايَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضَى ؛ « 1 » جز براي آن كس كه خداوند رضايت دهد ، شفاعت نخواهند كرد .
بنا بر اين ، براي گناهان كبيره - كه بعضي از علما تعداد آنها را به هفت وبرخى به هفتاد وبرخى ديگر به هفتصد رسانيدهاند - بخشش وگذشت از طريق شفاعت وجود دارد - ولى براي گناه قلبي كه كفر است - بخششى در كار نيست . لذا پيامبر أكرم صلى الله عليه وآله مىفرمايد :
ادَّخَرْتُ شَفَاعَتِى لِأَهْلِ الْكَبَائِرِ مِنْ أُمَّتِى ؛ « 2 »
هامش
( 1 ) . سورهء أنبياء ، آيهء 28 .
( 2 ) . مجموعه ورام ( تنبيه الخواطر ) ، ج 1 ، ص 300 .