بذرهاى انساني به صورت « اسپرم » ، در ميان قطرات نطفه ، در فضايى صالح براي رويش در رحم آنان ، افكنده مىشود ؛ وپس از ازدواج با « اووِل » رشد كرده ، به ترتيب مذكور در آيهء 14 مؤمنون ، تربيت مىشود ، تا جنين ووَليد گردد .
ومراد ، بيان استعداد رحم است براي تربيت نطفه وتوليد مثل ؛ وامّا فعليّت آن ، نيازمند شرايطى است در خود بذر وافكنندهء آن ورحم وصاحب آن ، كه گاهى مساعد است وگاهى نامساعد .
پس به كشتزارتان از هر سو وهرگونه كه خواهيد درآييد وطبق خواستتان آميزش كنيد .
اين جمله ، مُشارح ومفسّر جملهء فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أمَرَكُمُ اللَّهُ در آيهء قبلي است ؛ زيرا در آن جا گفته : از راهى كه خدا دستور داده ، وارد شويد ؛ واين جا بيان مىكند كه : اين راهها در اختيار شما است .
وَقَدِّمُوا لأِنْفُسِكُمْ ؛ ودر اين عمل ( آميزش ) براي خويش ، آنچه در آيندهء زندگيتان به سود شما است ، تقديم داريد وپيش فرستيد - أولادي صالح ، دورى خويش وهمسر خويش از حرام بواسطة حلال ، وپاداشهاى اخروى - واز خدا پروا كنيد ؛ واين امر عظيم خلقت را كه بنيان اصلى جامعهء انساني وسرچشمهء بزرگ درياى روان بشرى است ، كه تا پايان جهان هستى در حركت است ، بر فساد ننهيد ؛ وبا پليدى گناهان آميزشى آلوده نكنيد ، كه سعادت پيمودنِ درست اين مرحله وشقاوت انحراف از آن ، فوق تصوّر است .
وبدانيد كه به مجرّد مرگ ، در حدّى از حدود ، ديداركنندهء اوييد ؛ ودر صحنهء قيامت ، در حدّى ديگر ؛ وپس از استقرار در محيط ابديّت ، در حدّى كه انتهاى استعداد بشر در درك آثار وشؤون ربوبي است . ومژده وبشارت ده مؤمنين را بر اين حدود ومراحل .
[ تفسير آيهء 224 ]
وَلَا تَجْعَلُوا اللّهَ عُرْضَةً الأْيْمَانِكُمْ أَن تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَاللّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ . [ 224 ]
« عُرضه » : آنچه در معرض تعلّق وبرخورد شئ قرار گيرد ، مانند نشانه در