راهنمايى نمود ، وخداوند ، هر كسى را بخواهد ، پس از آن كه أصل دعوت را پذيرفته باشد ، به كمالات بعدى ، هدايت مىكند .
[ تفسير آيهء 214 - 215 ]
أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِن قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللّهِ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللّهِ قَرِيبٌ . [ 214 ]
« مَثَل » : صفت وحالت ، كلام كلّى ساير [ در ] ميان مردم ، كه موارد را بدان تشبيه كنند . « بأساء » : شدّت وناراحتى در غير بدن ، مانند فقر . « ضرّاء » : ناراحتى جسمي ، مانند مرض .
خطاب آية ، به همهء مؤمنان است : آيا گمان كرديد كه پس از مرگ ، وارد بهشت خواهيد شد ، در حالي كه در دنيا ، حوادث كساني كه پيش از [ شما ] گذشتهاند ، بر سر شما نيامده است ؛ آنها را شدايدى در زندگى - مانند : فقر وتلف أموال وأولاد ، ناامنى در محيط ، تبعيد از وطن ؛ وناراحتىهاى جسمي ، همانند : قتل وجرح ومرض - وارد آمد ؛ وآنان به لرزه وتكانِ سختى در زندگى درافتادند ، تا آن جا كه نزديك شد فرستادهء خدا وگروندگان همراهش بگويند : يارى خداوند ، كي خواهد آمد ؟ آرى ، به آنها وحى ، يا الهام شد كه : هان ! يارى خداوند ، نزديك است .
يَسْئَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلْ مَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَاالأْقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِيمٌ . [ 215 ]
از تو مىپرسند : چه چيزى از أموال را انفاق نمايند ؟
ظاهر « ما » ى ، موصوله ، سؤال از نوع وكيفيّت است ، كه مثلًا نقد باشد يا جنس ، درهم يا دينار ؛ وزيرا حكم كمّيّت ، غالباً روشن است .
ومراد ، انفاق مستحبّى است ، نه مثل زكات واجب ، يا نحو آن ، كه به والدين نمىرسد . ونه انفاق واجب بر عمودين ، كه نسبت به اقربين ، واجب نيست .
ومراد از والدين ، اعمّ از أجداد است ، هر چه بالاتر رود . واقربين نيز شامل خويشان نزديك ودور است .