[ تفسير آيهء 209 - 210 ]
فَإِن زَلَلْتُمْ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْكُمُ الْبَيِّنَاتُ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ . [ 209 ]
پس اگر بعد از آن كه براي شما از ناحيهء پيامبر وكتاب أو واقتضاى عقل [ و ] خِرد خود ، ادلّهء روشنى بر حقّانيّت دين وأصول وفروع آن آمده است ، لغزش كنيد وگمراه شويد ، پس بدانيد كه خداوند ، مقتدر [ و ] شكستناپذير در اراده وداراى دقّت ومتانت در تكوين وتشريع است ومىتواند شما را به اقتضاى تشريعْ محكوم وطبق نظام تكوينْ عذاب نمايد .
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَن يَأْتِيَهُمُ اللّهُ فِي ضُلَلٍ مِنَ الْغَمَامِ وَالْمَلَائِكَةُ وَقُضِيَ االأْمْرُ وَإِلَى اللّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ . [ 210 ]
آيا آنان - پس از آمدن دلايل روشن وتمام شدنِ حجّت وعناد ونافرمانى - جز آن را انتظار دارند كه خداوند ، در ميان سايهبانهايى از ابر سفيد ، به سوى آنها بيايد وفرشتهها نيز براي اجزاى فرامين أو بيايند ؛ زيرا آنها مدبّرات امرند واجراى همهء حوادث اين جهان وآن جهان ، به دست آنها وبه ارادهء آنها است ؛ ارادهاى كه تابع ارادهء حق يا عين آن است ؛ وكار آنها از نظر بررسى وحكم ، به سرازير كردنشان به جهنّم ، تمام شود ؟
آرى ، همهء كارها وحوادث هر دو جهان ، به نحو سلسلهء علل ومعلول ، به سوى أو باز مىگردد .
تذكّر
ظاهر ، اين است كه : اين آيهء شريفه ، مربوط به عالم آخرت است ؛ وآمدن خدا با علم به اين كه طبق ادلّهء شرع وعقل ، تجسّم واتّصاف به صفات جسم ، دربارهء خداوند ، محال است ، به معناى آمدنِ فرمان متناسب با مورد است ؛ ودر اين جا فرمانِ هلاكت در دنيا - نظير برخى از أمم گذشته - ويا اجراى برنامهء حساب وكتاب وجهنّم در آخرت [ مراد است ] .
واين آية ، همانند آيهء 22 فجر و 2 حشر و 26 نحل است ، كه به ظاهر ، از