ومستفاد از آية ، اين است : حسناتي كه در دنيا خواستند ، همان نِعمَ دنيوي است كه به خاطر دست آوردنشان داده شده ، چنانچه حسنات اخروى ، نِعَم اخروى به عنوان پاداش است .
خداوند ، زود رس به حساب است ؛ به حساب نوشتن اعمال ، كه هر عملي را از هر عاملي ، به محض صدور آن ، از نظر كيف وكمّ ومقدار پاداش وكيفر مىنويسد .
يا : سريع الإجزاء است ؛ يعنى در مرحلهء دادن جزا ، سريع است ؛ چه آن كه جزاهاى دنيا طبعاً سريع است ودر جزاهاى آخرت ، فاصلهء بين عمل ومرگ - كه آغاز شروع جزا است - سريع است .
ويا : خداوند ، سريع الحساب در آخرت است ؛ زيرا در آن جا دو نوع حساب است : اجمالي وتفصيلي . ودر حساب اجمالي ، محاسبهء همهء خلايق ، در نيم روز ، يا در يك لحظه ، انجام خواهد يافت ؛ وحساب تفصيلي ، مُمْتَدّ است .
[ تفسير آيهء 203 ]
وَاذْكُرُوا اللّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ فَمَن تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَن تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ عَلَيهْ لِمَنِ اتَّقَى وَاتَّقُوا اللّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ . [ 203 ]
وخدا را در صحراى منى ، در شبانهروزهاى اندك ومعيّن ياد كنيد .
يعنى : در دو سه روز متوالى پس از عيد قربان - كه ايّام مبيت به منى نيز گفته مىشود - خدا را بواسطهء رمى جَمَرات ، كه عبادت خاصّى است ؛ وبه ذكر در هنگام رمى وبه تكبيرات معروف پس از پانزده نماز ، كه از ظهر عيد شروع مىشود ، به ياد آوريد .
پس كسى كه از حاجيان ، عجله كند ؛ ودر روز دوم ، كوچ نمايد ، بر أو گناهى نيست . وكسى كه تا روز سوم ، تأخير نمايد ، بر أو گناهى نيست . وچنين نيست كه أهل جاهليّت ، برخى آن را وبرخى اين را گناه مىشمارند ؛ واين حكم تخيير ، براي كسى است كه در حال احرام ، از صيد كردن وآميزش با زن ، پرهيز كرده باشد ، وگرنه بايد شب سوم را نيز در منى باشد .