معناى آية : عمل حج ، بايد در ماههاى معلومى انجام گيرد ؛ وماههاى حج ، چند ماه معيّن است : شوّال وذي قعده وذي حجّة ، كه سه ماه از آخر سال قمري است .
بدين معنا كه مجموع اعمال حجّ وعمرهء تمتّع ، بايد در اين سه ماه انجام يابد ، گرچه برخى از اجزا ، مخصوص برخى از روزهاى خاصّ است ، مانند وقوف ومَبيت ورَمْى جَمَرات . پس مكلّف مىتواند احرام حجّ افراد وقِران را در اوّل شوّال ببندد ودر دهمِ ذي حجّة ويا آخر آن با طواف نسا تمام كند ، هر چند به واسطهء حَلق ، حالتِ احرام ، حقيقتتر مىشود . همچنين در احرام عمرهء حجّ تمتّع با اندك فاصلهاى ميان دو احرام . ومىتواند همهء اعمال حجّ وعمره ، در دو روز يا چهار روز تمام نمايد .
پس كسى كه در اين ماهها براي حج ، احرام بندد ؛ وبا آن احرام ، حجّ را بر خود واجب كند - زيرا به مجرّد بستنِ احرام ، اتمام حج ، واجب مىشود ، هر چند أصل حج ، مستحب باشد - نبايد به محرّمات احرام ، كه 24 چيز است ، نزديك شود . پس آميزشِ با زن ، گناه ودروغ ومحاجّه ومجادله در حج ، نبايد باشد .
وآنچه از كار نيك انجام دهيد - از عقايد قلبي ونيّتهاى عبادي واعمال نيكِ خارجي - خداوند ، از آنها آگاه است . وبراي خود ، توشهء تقوا تهيّه كنيد ؛ زيرا بهترينِ توشهها تقوا است . واى صاحبان خِرد ! از غضب وعذاب من بپرهيزيد .
[ تفسير آيهء 198 ]
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَبْتَغُوا فَضْلًا مِن رَبِّكُمْ فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ فَاذْكُرُوا اللّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ وَاذْكُرُوهُ كَمَا هَدَاكُمْ وَإِن كُنْتُمْ مِن قَبْلِهِ لَمِنَ الضَّالِّينَ . [ 198 ]
« ابتغاء » طلب وجستجو . « افاضه » : سرازير كردن ؛ « أفضتُ الماءُ » : آب را ريختم .
و « عرفات » : صحراى وسيع ؛ وأو آخر رودخانهاى است كه از مكّه از مقابل ركن حجرالأسود به سوى مشرق ، مُمتد است ؛ وفاصلهاش از مكّه ، قريب چهار فرسخ است .
و « مَشْعر » نيز فضايى است داخل همان رودخانه ، كه مسيرش از مكّه ، ابتدأ به منى وبعد به مشعر وسپس به عرفات مىرسد .