مكان را شكست ، شما نيز به مثل آن بر أو تعدّى كنيد .
[ اگر ] در ماه حرام ، حمله كرد ، در آن ماه بجنگيد ؛ [ اگر ] در حرم ، قتال نمود ، در آن جا قتال كنيد .
وبه عبارت ديگر ، آيهء كريمه ، بيانگر قانون كلّى اعتدا است ، كه : هر نوع اعتدايى از هر شخص يا گروهى ، نسبت به ديگرى انجام گيرد - خواه اجتماعي ، نظير مثالهاى فوق ؛ يا شخصي ، مانند اعتداى به نفس ومال وحقّ ديگران - اعتداى مُماثلى در پى دارد ، كه گاه قتال است وگاه قصاص وگاه دية وگاه بَدَل مُماثل بر حسب اختلاف موارد .
ولكن تقوا را رعايت نماييد واز حدود شرعي وعقلانىِ مقابله به مثل ، تجاوز نكنيد ؛ وبدانيد كه خداوند ، با پرهيزكاران است .
[ تفسير آيهء 195 ]
وَأَنْفِقُوْا فِي سَبِيلِ اللّهِ وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ . [ 195 ]
« سبيل اللَّه » : راه خدا ؛ مراد ، هر كار خيرى است كه انسان را به خدا نزديك كند . و « هلاكت » و « تهلكه » مثلّثة اللام : فنا ونابودى . و « أَحْسَنَ » به استعمالِ لازم ، يعنى :
نيكو شد ؛ وبه استعمالِ متعدّى ، يعنى : نيكو كرد .
ودر راه خدا وموارد رضاى أو انفاق نماييد ؛ از جان وجاه ومال ، براي رضاى أو بگذريد .
وامر « أنفقوا » براي استحباب است ، اگر مراد ، انفاقات مستحب ، طبق خواست مُنْفِق باشد ؛ وبراي طلب مطلق وقدر جامع بين واجب ومستحب است ، اگر مراد ، اعمّ از انفاقات واجب باشد ، مانند : زكات ، خُمس ، انفاق بر عمودين ، قرباني ، كفّارات وغيره .
وخودتان را به دستهاى خود واختيار خود ، در هلاكت ميافكنيد ؛ خواه هلاكت دنيوي ، مانند خودكشى وارتكاب كارهاى خطرناكِ غيرعُقلايى ؛ يا هلاكت اخروى ، مانند گناهان كبيره ، كه از آن جمله ، ترك انفاقات واجب است .