وأطفال وپيران ناتوان وحيوانات را نكشيد وكشتهها را مُثْله نكنيد وأشجار ومزارع وأموال را بىجهت نابود نسازيد - زيرا خداوند ، تجاوزكاران از حكم شرع وخِرد را دوست ندارد .
[ تفسير آيهء 191 - 192 ]
وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُم وَأَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ القَتْلِ وَلَا تُقَاتِلُوهُمْ عِندَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتَّى يُقَاتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِن قَاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ كَذلِكَ جَزَاءُ الْكَافِرِينَ . [ 191 ]
« قَتْل » : كشتن ؛ و « قتال » با هم جنگيدن . و « ثَقِفَ ثَقْفاً » از بابِ « عَلِمَ » : يافتن وچيره شدن . و « فتنه » به معناى امتحان وعذاب ومرض وكفر وشرك وگمراهى ، استعمال مىشود .
نزول اين آية ، پس از نيرومند شدن نِسبى مسلمين وگذشت زمان ممنوعيّت جنگ با مشركان است .
مىفرمايد : آنها را در هر كجا يافتيد ، بكشيد ؛ واز همانجا كه شما را بيرون كردند ( مكّه ) ، آنها را بيرون كنيد ؛ زيرا فتنهء آنها - يعنى شرك وكفر وآزارشان بر مسلمين به جرم گرايش به اسلام وبيرون راندشان مسلمين را از زادگاهشان - بدتر از كشتن است ؛ ولى با آنها در نزد مسجد الحرام ، در داخل آن ، يا در داخل حرم ، نجنگيد ، مگر اين كه در آن جا بجنگند ؛ پس اگر آن جا با شما جنگيدند ، در همان جا آنان را بكشيد ؛ زيرا كيفر كافران ، اينگونه است .
فَإِنِ انتَهَوْا فَإِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ . [ 192 ]
پس اگر آنها از شرك وكفرشان باز ايستادند واسلام آوردند ، اسلامشان پذيرفته مىشود ؛ وحكمِ إنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ ما قَدْ سَلَفَ « 1 » جارى مىگردد .
وظاهر اين آيات ، اين است كه : مراد ، باز ايستادن از قتال نيست ؛ زيرا حكم تعقيب وكشتن آنها در هر جا باشند ، در آيههاى قبل وبعد ، ذكر شده [ است ] .
هامش
( 1 ) . سورهء انفال ، آيهء 38 .