دور زمين ، با لحاظ تابش نور خورشيد بر وى ، روزها وماهها وسالهاى قمري پديد آيد ؛ وبدين وسيله ، أوقات كارهايشان - از كشت وزرع ، قراردادهاى معاملى ، مطالبات اجتماعي ، ولادتها ووفاتها وساير كارها ، به ويژه آنان كه توان استفاده از سالهاى شمسي ندارند - تعيين گردد .
ونيز وسيلهء تعيين وقت براي حجّ أكبر وحجّ أصغر - يعنى عمره - باشد ؛ زيرا از اوّل هلال ماه دهم از سال قمري ، حكم تكليفي ووضعىِ آن در محدودهء سه ماه ، تشريع مىشود ؛ واز أوايل هلال دوازدهم ، كه پايان سال قمري است ، عمدهء احكام ومناسك آن ، توقيت مىگردد .
وَلَيْسَ الْبِرُّ ؛ پندار اعراب جاهليّت وأنصار ، در أوايل اسلام ، چنين بوده كه : ورود به خانهها در حال احرام ، از راه متعارف ، حرام است ؛ وبدين جهت ، نقبى يا سوراخى از پشت ديوار يا خيمه ، براي ورود وخروج ، احداث مىكردند ؛ واين عمل را نيز عبادت وكار نيك مىپنداشتند ؛ آية مىفرمايد : نيكى وعمل خير ، اين نيست كه به خانهها از پشت آنها وارد شويد ؛ بلكه نيكى ، كار كسى است كه تقوا ورزد - تقوا در ترك عقايد فاسده ورذايل اخلاق ومحرّمات اعمال - وبايد به خانهها از درهاى آن درآييد وپروا كنيد تا شايد رستگار گرديد .
[ تفسير آيهء 190 ]
وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ . [ 190 ]
اين آية ، در أوايل تشكيل حكومت اسلامى ، در مدينه ، نازل شده ؛ ونخستين آيهاى است كه در آن ، حكم جنگ با مشركان ، صادر شده ، آن هم با مشركانى كه سر جنگ با مسلمانها داشتند . ومشركان ديگر ، حكمشان جهاد ابتدايىِ مطلق است كه زمانش نرسيده بود .
آية مىفرمايد : ودر راه خدا با كساني از مشركان ، كه قصد جنگ با شما دارند ، بجنگيد ؛ ولى در جنگ ، از حدود شرعي وعُقلايى نبرد ، تجاوز نكنيد - سبقت ننماييد وبا معاهدان نجنگيد وپيش از دعوت به اسلام حمله نكنيد وزنان