اللَّيْلِ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ . [ 187 ]
« رَفَث » در لغت : فُحش وسخن ركيك است ؛ ومراد در آية ، سخن از جماع گفتن ؛ وكناية از همبستر شدن است . و « اخْتَانَ نَفْسَهُ » ؛ يعنى شديداً بر خود خيانت نمود . و « عاكف » : اعتكاف كننده .
معناى آية : در صدر اسلام ، پيش از نزول اين آية - كه مدنى است - براي شخص روزهدار ، در شبهاى ماه رمضان ، همبستر شدن با زن ، حرام بود . ونيز اگر روزهدار ، پيش از افطار ، خوابش مىبرد ، خوردن غذا در آن شب ، بر وى حرام مىشد . برخى از مسلمين ، به گناه در شب ماه رمضان ، با زن آميزش كردند ؛ واتّفاقاً مردى ضعيف المزاج كه شب در اثر اين حكم ، غذا نخورده بود ، روز ، به حالت غشوه درآمد ؛ اين آية نازل شد ، كه فرمود : براي شما در شبِ روزه ، آميزش با زنانتان حلال شد ، آنها لباس شما وشما لباس آنهاييد ؛ هر يك ، ديگرى را همانند آن كه لباسْ تن را از ضرر وآسيبْ حفظ مىكند ، از ارتكاب گناهان جنسي وروابط غير شرعي وظهور نسل نامشروع در ميان جامعه ، نگه مىدارد .
خداوند ، از ازَل دانست كه شما بر نفس خويش ، خيانت مىكنيد ، پس به شما عطف توجّه كرد وعفو نمود ، حال مىتوانيد با آنان آميزش كنيد . ودر اين عمل ، آنچه را كه خدا براي شما مقرّر كرده - از التذاذ طبيعي وتحكيم روابط الفت وترك حرام بواسطهء حلال وطلب فرزند صالح وپاداش اخروى - بطلبيد .
ونيز پس از اين ، در آن شبها بخوريد وبياشاميد تا آن گاه كه براي شما در كرانهء خاورى ، رشتهء سفيد ممتدِ در أفق - كه اوّل بامداد است - از رشتهء سياه روى آن ، كه تاريكى آخر شب است ، روشن گردد ، سپس روزه را تا اوّل شب به پايان رسانيد .
وهرگز با زنان ، در حالي كه در مسجدها معتكفيد ، مباشرت نكنيد .
اينها همه حدود خدا است - احكام واجب وحرام أو است كه مرزهايى ميان رضا وغضب وثواب وعقاب أو است ؛ مطيعان در داخل مرز وعاصيان در خارج
تفسير مبسوط — صفحة 156
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٥٦