[ تفسير آيهء 157 - 158 ]
أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِن رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ . [ 157 ]
آنهايند كه درودها ورحمت از جانب پروردگارشان ، شامل حال آنان شده ؛ وبر آنها از سوى أو درودها ورحمت باد ! وآنها هستند كه رهيافتگاناند .
إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَائِرِ اللّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَا وَمَن تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ . [ 158 ]
« صَفا » در لغت ، خلوص ؛ ودر اصطلاح ، اسم كوه كوچكى است كه سعى حاجيان از آن شروع مىشود .
و « مَروه » در لغت ، سنگ سخت ؛ ودر اصطلاح ، اسم كوه كوتاهى است در طرف مقابل صفا ، كه عمل سعى در آن جا پايان مىيابد .
و « شعائر » جمع « شَعيره » به معناى علامت ؛ ودر اصطلاح ، اعمال حجّ وعمره است ، مانند : احرام وطواف وسعى ؛ وبر محلّ اعمال - مانند : سعى ومنى وعرفات [ نيز ] گفته مىشود ؛ چون همه از نشانههاى دين وتوحيد وشؤون حجّ است .
و « حجّ » در لغت ، قصد ؛ وبه [ در اصطلاح ] معناى مجموعهء عمل عبادي خاصّ است كه مركّب از 14 جزء است .
و « عُمره » در لغت ، زيارة كردن ؛ وبه [ در اصطلاح ] به معناى مجموعهء عمل مركّب از 5 جزء است .
و « جناح » در لغت ، ميل ؛ وغالباً در ميل به گناه يا خود گناه استعمال مىشود .
و « تطوّف » : طواف كردن به سعى وزحمت ؛ و « تطوّع » : كار خير ومستحب كردن است .
معناى آية : همانا صفا ومروه ، از شعائر الهى وعلايم دين أو ؛ وسعى در ميان آن دو ، از مناسك حجّ واعضاى اين عمل عبادي است . پس كسى كه حج كند خانهء خدا را ، يا عمره به جا آورد - چه واجب ، يا مستحب - بر أو گناهى نيست ؛ بلكه واجب است به وجوبِ نَفْسى يا شرطي ، [ كه ] در همهء اقسام حج وعمره ، بر آن دو طواف نمايد ؛ وحدأقل هفت بار ، مساحت ميان أو دو را به قصد عبادت بپيمايد .