جمعه به زيارة خاندانش مىآيند وبرخى برحسب اقتضاى عملش » . « 1 » وفرمود : « أرواح در برزخ ، در قيافهء جسدهاى دنيوي است واز هم شناسايى دارند ؛ وچون روحي از دنيا تازه رسد ، از وى بپرسند كه : فلانى چه شد ؟ وفلانى چه شد ؟
اگر أو گويد : در دنيايند ؛ به آمدنش نزد آنها اميدوار شوند . واگر بگويد : أو مرده است ؛ گويند : هَوى ، هَوى ؛ يعنى سقوط كرده ودر جهنّم افتاده [ است ] » . « 2 » وتفصيل عالم برزخ ، نياز به كتاب مستقلّ دارد ؛ ودر آيات آينده - ان شاء اللَّه - به برخى از آن اشاره مىشود .
[ تفسير آيهء 155 - 156 ]
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ االأْمْوَالِ وَاالأْنْفُسِ وَالَّثمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ . [ 155 ]
وحتماً شما را به چيزى از قبيل ترس از دشمن وگرسنگى وكمبود نيازهاى جسمي وكاهش أموال ونقص نفوس به واسطهء كشته شدن در جهاد وكاهش ميوهجات يا أولاد - كه ميوهء دلاند - آزمايش خواهيم كرد . وصابران وشكيبايان را در مراحل امتحان ، بشارت ده .
خطاب آية ، به همهء مؤمنان است ، در هر عصر ومكاني ، تا نسل بشر باقي است .
الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلّهِ وإِنّا إِلَيهِ رَاجِعُونَ . [ 156 ]
صابران ، همانهايند كه هنگامى كه مصيبتى در نفس ومال واولادشان بدانها رسيد ، از روى اذعان وعرفان مىگويند : بىترديد ، ما از آنِ خداييم - مِلك حقيقىِ اوييم ؛ چه آن كه آفرينش وحفظ وروزى وتدبير وبالأخره ميراندنِ ما ، به ارادهء نافذهء أو است ؛ وچه ملكيّتى بالاتر از اين ! - وحتماً ما به سوى أو باز مىگرديم .
روح ما به مرگ در عالم برزخ وجسم ما پس از هضم در درون خاك در روز قيامت ، به نفخهء دومِ صور ، گردآورى شده ، همراه روح ، به سوى أو باز مىگردد .
هامش
( 1 ) . الكافي ، ج 3 ، ص 231 ، ح 5 ؛ بحار الأنوار ، ج 6 ، ص 257 ، ح 93 .
( 2 ) . الكافي ، ج 3 ، ص 244 ، ح 3 ؛ بحار الأنوار ، ج 6 ، ص 269 ، ح 121 .