يعقوب ) يهودي يا نصراني بودند ؟ چنين نيست ؛ أو مسلمانِ موحّد ودور از اعتقاد به تجسّم ونبوّت يهود وتثليث نصارا بود . بگو : شما داناتريد ، يا خداوند ؟
وخدا يهوديّت ونصرانيّت أو را به شهادت آن كه موسى وعيسى وكتاب ودينشان پس از أو پديد آمدهاند ، نفى كرده [ است ] .
وچه كسى ظالمتر است از آن كه شهادتي را كه از خداوند در نزد أو است ، كتمان نمايد ؟ - يعنى حنيف بودنِ إبراهيم وبرائت أو از نسبتهاى آنان - وهيچ گاه خداوند ، از آنچه شما مىكنيد ، غافل نيست .
[ تفسير آيهء 141 - 142 ]
تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَا كَسَبْتُمْ وَلَا تُسْئَلُونَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُونَ . [ 141 ]
آنان - يعنى أولاد إبراهيم - گروهى بودند كه در گذشتند . آنچه را آنها كسب كردند از عقايد واعمال خير ، از آنِ آنها وبه نفع آنها است ؛ وآنچه شما يهود ونصارا كسب كرديد از كفرِ تجسّم ودعوى همسر وأولاد براي خدا واز شركِ تثبيت وحلول ، از آنِ شما است . وشما هرگز مسؤول آنچه آنها مىكردهاند ، نخواهيد بود ؛ زيرا كه لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ اخْرى . « 1 » سَيَقُولُ السُّفَهَاءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلَّاهُمْ عَن قِبْلَتِهِمُ الَّتِي كَانُوا عَلَيْهَا قُلْ لِلّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ يَهْدِي مَن يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ . [ 142 ]
در مقدّمه تغيير قبلهء مسلمين از بيت المقدس - كه پيامبر ويارانش در سيزده سال اقامتِ مكّه وهفده ماه اقامتِ مدينه ، بدان سو نماز مىخواندند - به سوى كعبهء معظّمه ، براي آماده كردن أفكار مسلمين بر مقاومت در برابر حملات فرهنگى يهودان ومنافقان ومشركان ، اين آية نازل شد . وچون اين حكم با كيان مذهب يهود ، مخالف بود ؛ ومهمترين افتخارشان را باطل مىساخت ؛ ومسلمين را در مقابل آنها در همهء نقاط جهان ، نيروى وحدت مىبخشيد ؛ خداوند فرمود : به
هامش
( 1 ) . سورهء انعام ، آيهء 164 ؛ سورهء اسراء ، آيهء 15 ؛ سورهء فاطر ، آيهء 18 ؛ سورهء زمر ، آيهء 7 ؛ سورهء نجم ، آيهء 38 .