از حضرت رسول روايت شده كه آيهء وَ اسْجُدْ وَاقْتَرِب « 1 » را قرائت فرمود و سجده نمود و همهء مؤمنان سجده كردند . كفّار قريش بالاى سر ايشان ايستاده بودند دست بر دست مىزدند و استهزا مىكردند . خداى متعال اين آيه را نازل فرمود . « 2 » ( آيهء 22 و 23 ) ( بَلِ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُكَذّبُونَ * وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُوعُونَ )
تفسير :
بلكه كسانى كه كفر ورزيدهاند ، پيوسته قرآن را تكذيب مىكنند و در آيات آن تدبّر نمىنمايند و به خاطر عناد و پيروى از رؤسايشان ايمان نمىآورند .
و خداوند به آنچه از كفر و عناد در دل خود پنهان مىكنند داناتر است .
ايعاء ادخال چيزى است در وعاء كه ظرف باشد ، و قلب ظرف آن چيزى است كه در او حاصل مىشود از علم و جهل . و حضرت امير المؤمنين عليه السلام به كميل مىفرمايد :
هذِهِ الْقُلوبُ أوْعِيَةٌ فَخَيْرُهَا أوْعَاهَا ؛
اين قلوب به منزلهء ظروفاند براى نگهدارى ، پس بهترين دلها نگهدارندهتر آنهاست كه علم و معارف و حقايق بيشترى را در خود جاى دهد .
( آيهء 24 و 25 ) ( فَبَشّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ * إِلَّا الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصلِحتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونِم )
تفسير :
پس آنها را به عذابى دردناك بشارت ده .
تعبير بشارت در مقام انذار براى سرزنش و توبيخ و استهزاست .
هامش
( 1 ) . سورهء علق ، آيهء 19 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 196 .