1 - به تجسس اقدام نمودى و حال آن كه حق سبحانه فرمايد : وَ لَاتَجَسَّسُواْ .
2 - آن كه از درب خانه داخل نشدى ؛ بلكه از بالاى ديوار آمدى و خداى تعالى فرمود :
بِأَن تَأْتُواْ الْبُيُوتَ مِن ظُهُورِهَا وَلكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَى وَأْتُواْ الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَ بِهَا .
3 - بدون اذن صاحب خانه داخل شدى و خداى تعالى فرموده : لَا تَدْخُلُواْ بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُواْ .
4 - آن كه سلام بر ما نكردى و مخالفت قول خداى تعالى نمودى كه فرمود : تُسَلّمُواْ عَلَى أَهْلِهَا .
عمر بعد از استماع اين قول ، خجل شده از آن جا بيرون آمد . « 1 » وَ لَايَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا : و از يكديگر غيبت ننماييد ، آيا يكى از شما دوست دارد گوشت برادر مردهء خود را بخورد ؟ ! مسلَّماً آن را كراهت خواهيد داشت و مبغوض داريد ، و از خدا پروا نماييد ، خداوند بسيار توبهپذير و عطف توجّهكننده و مهربان به بندگان است .
حضرت رسول صلى الله عليه و آله فرمود : آيا مىدانيد چيست غيبت ؟ عرض كردند : خدا و رسول داناترند . فرمود : ذكر برادر دينى به آنچه كراهت دارد . عرض كردند : اگرچه در او باشد آنچه بگوييم ؟ فرمود : اگر آن در او باشد غيبت است ، و اگر نباشد بهتان است .
احاديث واردهء در غيبت بسيار است ، از جمله :
در كافى از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله :
قال : الْغيبَةُ أسْرَعُ فى دينِ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ مِنَ الآكْلَةِ فى جَوْفِهِ . « 2 »
فرمود : ضرر غيبت دردين شخص سريعتر است از خوره كه در جوف بدن او باشد .
5 - در جامع الاخبار از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله روايت نموده كه فرمود :
إياكم والغيبة ؛ فإنَّ الغيبةَ أشَدُّ مِن الزنا ؛
بر شما باد بپرهيز كردن از غيبت ، به درستى كه غيبت شديدتر است از زنا .
زيرا شخص زنا كار توبه نمايد خدا قبول فرمايد ، و امّا غيبت را نيامرزد تا آن كه
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 8 ، ص 422 و به شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج 12 [ نكت من كلام عمر و سيرته و اخلاقه ] ص 17 - 18 رجوع شود و آيات به ترتيب : حجرات ، 12 - بقره ، 189 - نور ، 27 .
( 2 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 356 كتاب الايمان والكفر ، باب الغيبة والبهت ، ح 1 .