تفسير :
و هر كس را خداوند هدايت نمايد - يعنى هر كس كه هدايت الهى را بپذيرد و اهل تدبّر و تفكّر در آيات الهى باشد و از قبول حق و هدايت الهى ابا نكند - هرگز براى او گمراه كنندهاى نيست و هيچ كس نمىتواند او را از راه راست منحرف و گمراه كند . آيا خداوند مقتدر غالب و صاحب انتقام نيست ؟ ! ( استفهام تقريرى است ؛ يعنى البته كه عزيز و صاحب انتقام از كفّار و معاندان است ) .
[ احتجاج با مشركان ]
( آيه 38 ) ( وَ لَلِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّموَ تِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلْ أَفَرَءَيْتُم مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ إِنْأَرَادَنِىَ اللَّهُ بِضُرّ هَلْ هُنَّ كشِفتُ ضُرّهِى أَوْ أَرَادَنِى بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكتُ رَحْمَتِهِى قُلْ حَسْبِىَ اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكّلُونَ )
تفسير :
و اگر از آنها ( مشركان ) بپرسى : چه كسى آسمانها و زمين را آفريده ؟ بىشك خواهند گفت : خدا . زيرا آنها معبودهايشان را شريك در ربوبيت و تربيت مىپنداشتند نه در الوهيت و خالقيت . و چون به خالق بودن خدا اعتراف دارند به آنها بگو : پس به من خبر دهيد آنچه به جاى خدا مىخوانيد ( بتها و آلههء باطله ) اگر خداوند ضرر و زيانى براى من اراده كند آيا آنها دفعكنندهء ضرر او از من هستند ؟ ! يا اگر او قصد رحمتى به من نمايد آيا آنها جلوگيرندهء رحمت او هستند ؟ ! يعنى به دفع ضرر و منع رحمت توانايى دارند ؟ ! حتماً اعتراف مىكنيد كه اين قدرت را ندارند .
و چون شما اقرار داريد به خالقيت اللَّه و معترف هستيد به عجز بتها از دفع ضرر و نفع او ، پس ترك عبوديت خدايى كه خالق عالم و قادر على الاطلاق است و پرستيدن