آيات آمده ( ما او را رحمت بخشيديم و دانش لدنّى آموختيم ) چيزى نيامده و از روايات استفاده مىشود كه خضر پيامبرى مرسل بوده كه به سوى قوم خود مبعوث گرديد و مشغول به تبليغ شد « 1 » و معجزهاش اين بود كه روى هر زمينى و قطعهء چوب خشكى مىنشست فوراً آن زمين سر سبز و آن چوب خرم مىگرديد ، و كلمهء خضر مشتقّ از خَضَر است كه به او گفته شده است . و نيز طبق روايات ، او از زمان ولادت تا اين زمان زنده است و دليلى بر عدم امكان اين مقدار قائم نشده بلكه برخى گفتهاند كه او فرزند بلاواسطهء آدم ابوالبشر است و به دعاى او زنده مانده ، ولى در برخى از روايات آمده كه وى با ذوالقرنين به سراغ چشمهء حيات رفتند ، او به چشمه رسيد و از آن نوشيد و ذوالقرنين موفق نشد .
وَيَسْأَلُونَكَ عَن ذِي الْقَرْنَيْنِ قُلْ سَأَتْلُوا عَلَيْكُم مِنْهُ ذِكْراً « 83 » إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً « 84 » فَأَتْبَعَ سَبَباً « 85 » حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوْماً قُلْنَا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْناً « 86 » قَالَ أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَى رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذَاباً نُّكْراً « 87 » وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً فَلَهُ جَزَاءً الْحُسْنَى وَسَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنَا يُسْراً « 88 »
لغت و اعراب :
قَرْن : شاخ حيوان ، مدتى از زمان به اندازهء سى سال يا صد سال ، و قرن در انسان برآمدگى در سر او در محل شاخ حيوان . « 2 » أتبعه : تابع او شد و به او لاحق گرديد . عين معانى
هامش
( 1 ) . اگر پيامبر مرسل بود اولًا ناشناخته نمىماند تا جايى كه موسى عليه السلام هم از وجود او بىخبر باشد ، ثانياً مأمور به باطن واعمال كذايى نبود .
( 2 ) . يا شاخى كه بر روى كلاه باشد و قرنين يعنى كلاه دو شاخ . يا گيسوى بافته شده كه از دو طرف جلو سر آويزان باشد .