انباز مناند ، ندا در دهيد تا بيايند و امروز به داد شما برسند . پس مشركان آنها را همانند دنيا به يارى مىخوانند و آنها جواب نمىدهند . زيرا عدهاى از آنها جمادند مانند بتها و سيّارات ، و عدهء ديگر نظير فرشتگان و عبّاد بنىآدم خود با آنها دشمناند . و ميان آنها مَوبِق يعنى محل هلاكت و فاصلهاى خطرناك از آتش سوزان قرار مىدهيم .
وَرَأَى الْمُجْرِمُونَ النَّارَ فَظَنُّوا أَنَّهُم مُّوَاقِعُوهَا وَلَمْ يَجِدُوا عَنْهَا مَصْرِفاً
يعنى : در آن روز گنهكاران اعمّ از مشرك و كافر و فاسق آتشى را كه پيوسته در دنيا بدان توعيد و تهديد مىشدند مىبينند ، آنگاه يقين پيدا مىكنند كه در آن واقعشدنى هستند ، و يا با آن مواقعه خواهند كرد يعنى در عمق آتش فرو رفته و آن را لمس مىكنند و آتش در عمق وجود آنها نفوذ كرده ، آنها را فرامىگيرد . و آنها هرگز از ورود در آن برگشتى نمىيابند و جاى فرارى پيدا نمىكنند .
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِي هذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِن كُلِّ مَثَلٍ وَكَانَ الْإِنسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا « 54 » وَمَا مَنَعَ النَّاسَ أَن يُؤْمِنُوا إِذْ جَاءَهُمُ الْهُدَى وَيَسْتَغْفِرُوا رَبَّهُمْ إِلَّا أَن تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا « 55 »
لغت و اعراب :
صَرَفَ الشىءَ - از باب ضَرَب - : مكرر كرد آن را و از حالى به حالى برگردانيد . جدل : ستيزه و مخاصمه ، و جدلًا تميز است از أكثر . قُبُل : مقابل و روبهرو . قبلًا حال است از عذاب .
و يستغفروا بهتقدير « و أن يستغفروا » . الّا أن تأتيهم به تقدير « انتظارَ يا طلبَ أن تأتيهم » .
تفسير :
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِى هذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِن كُلِّ مَثَلٍ وَكَانَ الْإِنسَانُ أَكْثَرَ شَىْءٍ جَدَلًا
تفسير روان (فارسى) — صفحة 415
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤١٥