لغت و اعراب :
انّا لا نضيع خبر انّ الذين است . عَدَنَ بالمكان - از باب ضَرَب و نَصَر - : اقامت گزيد در آن .
حَلَّى الشىءَ : آراسته و مزيّن ساخت آن را . أساور جمع سوار به كسر و فتح : دستبند زينتى .
سندس : بافتهء نازك از ابريشم . أرائك جمع اريكه : تخت مزيّن و فاخر ، بهتقدير « ثابتين عليها يا جالسين عليها » . مرتَفَق : جايگاه آرامش .
تفسير :
[ سرانجام نيكان ]
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا
يعنى : همانا كسانى كه ايمان آوردند و عملهاى نيكو و شايسته كردند - به اصول شريعت خود معتقد شدند و فروع آن را به كار بستند - بىترديد پاداش كسى را كه كار نيكو انجام داده است ضايع نمىكنيم . يعنى در دنيا بر حسب اقتضاى صلاح و حكمت نظام آفرينش پاداش مىدهيم ، و در آخرت توفيه در پاداشش مىكنيم و حسناتش را چند برابر مىدهيم .
أُولئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ
يعنى : آنها هستند كه برايشان باغها و بهشتهايى براى اقامت دائمى و سكونت جاودانى آفريده شده است ( زيرا نه ساكنان آنها پير و فرسوده مىشوند و نه مساكنشان كهنه و خراب مىگردد و نه درختان و ميوهجاتشان پژمرده و خزانزده مىشود ) از زير پاى آنها نهرهايى پيوسته در جريان است . يعنى از سطح زمينشان كه عرفاً زير پا گفته مىشود ، و يا از زير ساختمان و غرفههاى آنها ، يا از زير قدمشان ، كه در مواردى سطح زمين را همانند صَرْحٌ مُمَرَّدٌ من قَوارير « 1 » ساختهاند .
يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَيَلْبَسُونَ ثِيَاباً خُضْراً مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقاً
يعنى : در آنجا آنان را به دستبندهاى طلا آرايش مىدهند و لباسهاى سبز رنگ
هامش
( 1 ) . يعنى صحنى صاف و هموار از بلور كه آب از زير آن جارى و نمايان است .